Union Europee

Tribuna de Europa
IN INTERLINGUA


Que es Interlingua?

Breve Vocabulario

Breve Grammatica

Union Mundial pro Interlingua


Interlingua (disveloppate per IALA)

D E C E M B R E ,   1 9 9 8
Il non debe haber culpabilitate collective in Bosnia e Herzegovina

Traducite de EP News Report (02.12.98) per Stan Mulaik.

In un discurso le 1me de decembre al Committee de Affaires Estranier, Sr. Carlos Westendorp, le Alte Representante pro Bosnia e Herzegovina, esseva multo clar in particular super duo punctos: le necessitate de non attribuer culpabilitate collective al population integre e le aspiration de Bosnia e Herzegovina a adherer al UE in un data futur.

Ille diceva que le idea de culpabilitate collective debe esser rejecte, proque le responsabilitate pro lo que occurreva reside in individuos specific. Mais in tanto que iste individuos non es judicate, le idea de responsabilitate collective remanerea un obstaculo al pace. Le judicamento del responsabiles esseva consequentemente non solmente un imperativo moral — basate super le idea que necun crimine pote remaner impun — illo esseva equalmente importante politicamente render possibile le progresso verso un pace durabile. Tal judicamentos certemente provocara reactiones, mais illo non pote constituer un excusa pro le inaction.

Bosnia e Herzegovina, diceva Sr. Westendorp, esseva un pais que certemente adherea al UE in le futuro. Le cammino esserea longe, mais le via debe esser lineate con indicatores del via e protecte. Le prime passo esserea possibilemente participar in le Consilio de Europa, mais varie problemas, politic e economic, debe esser resolvite in avantia.

Super le plano politic, le retorno del refugiatos esseva le problema le plus urgente. Le problema esseva specialmente acute pro illes qui debeva retornar a zonas ubi illes constitueva un minoritate ethnic. Al presente, le objectivo de 50.000 retornatos non habeva essite attingite proque lor securitate non esseva garantite. Isto pote esser attingite solmente si varie reformas esseva effectuate, tal como le independentia e le professionalization del systema de justitia, le creation de fortias de policia interethnic, e un diminuition gradual del grandor del fortias armate. Hodie il habeva duo si non tres armeas in Bosnia e Herzegovina, que absorbe circa 40 per cento del budget — alco que esseva absurdo in un pais que essayava de reconstruer se. Le systema partitari equalmente requireva un reformation. Al presente, multe partitos es basate super un base essentialmente ethnic e lor leaders es ultranationalistas. Il esseva indispensabile que isto debe evolver tal que divisiones ethnic es reimplaciate per divisiones ideologic, como esseva le caso in tote le paises democratic. Sr. Westendorp credeva que le Parlamento Europee poterea interpretar un rolo importante in adjutar le effectuation de iste cambios.

Super le plano economic, Bosnia hodie esseva un recipiente major de adjuta, situation que non pote durar pro sempre. Il esseva necesse que illo passava de reciper adjuta a reciper prestos. Isto requirerea reformas tal como le privatization (super un base transparente, nondiscriminatori), mesuras a combatter le fraude de taxas (circa 80% del receptas escappa del budget) e reforma del systemas financiari e bancari.

Sr. Westendorp accentuava le progresso que jam ha essite attingite, in parte gratias al presentia del communitate international. Nonobstante, ille diceva, le proxime duo annos esserea decisive. Le periodo de transition finirea iste anno e alora lo que on pote appellar le periodo de "consolidation democratic" commenciarea, durante que le lucta inter le formas extreme de nationalismo esserea un problema major.

In concluder le reunion, Tom SPENCER, le presidente del committee, insisteva que Bosnia e Herzegovina eventualmente devenira un membro del Union Europee. Isto possibilemente es solmente un objectivo de longe termino, ille admitteva, mais illo esseva importante retener isto in nostre mentes si il haberea alcun sperantia de cambiar nostre attitude e le lore in curte termino.


Initio Alto