Skip navigation.
Home

Verbos derivate ab substantivos

§140

VERBOS es derivate AB SUBSTANTIVOS E ADJECTIVOS per medio del desinentia verbal simple -ar o su formas composite -ificar e -isar (-ficar e -sar post -i). Le distinction de signification in verbos derivate de iste tres typos es plus difficile a definir que sentir.

Pro nove formationes, le punctos sequente es a tener in mente: Le desinentia -ar pote esser dicite haber nulle significantia in se; illo mermente indica le natura verbal del derivato. Le signification specific associate con le natura verbal pote esser clarificate per altere factores. Pro illustrar: que guantar (de guanto) probabilemente non suggere le idea de 'render como guanto' (per le modello de acierar [render como aciero] de 'aciero'), o 'batter con un guanto' (per le modello de martellar [batter con un martello] de martello) non es a causa de alicun signification de -ar, sed es simplemente un question de senso commun. Nove formationes in -ar obtene lor signification specific per contexto, senso commun, e sovente etiam per le uso simultanee de un prefixo, como per exemplo in afratrar (de fratre), ubi a- suggere approximation assi que le verbo significara 'facer un fratre o fratres de', o in invinagrar (de vinagre), ubi le prefixo suggere immersion assi que le verbo significara 'adder vinagre'.

Le signification suggerite per formationes verbal in -ificar es illo de cambiar un cosa in alique que illo non esseva antea. In un de su aspectos, le suffixo -isar suggere similemente le idea de facer, sed plus tosto in le senso que un cosa es facite assumer un nove stato sin perder su identitate previe. Assi petrificar suggere un action que cambia in petra alique que esseva alique altere, durante que vaporisar suggere que un substantia le qual non cambia su identitate es transformate in vapor. In nove formationes, le distinction deberea esser clarmente observate. Per exemplo, papirificar [converter in papiro] (de papiro) poterea haber 'ligno' como su objecto, durante que papirisar [facer in papiro] possibilemente refererea al 'cortice' de un arbore que remane lo que illo esseva, sed comencia haber le apparentia de papiro.

-ar

1. = facer uso de ...; applicar, dar, etc. ... (a); p.ex.
 vulnerevulnerar;

nove formation:

 anelloanellar: applicar o dar un anello a;
 garagegaragiar: mantener o poner in un garage;

2. = render ..., facer ..., etc.; p.ex.
 sicsiccar: facer sic;

nove formation:

 follefollar: facer alicuno/alique folle;

Nota: Concernente verbos composite formate con prefixos e -ar, vide supra e §§155, 163.

-ificar

= facer, render ...; converter in ...; p.ex.
 ampleamplificar;
 petrapetrificar;

nove formationes:

 grassegrassificar;
 glacieglacificar: converter in glacie;

Nota: Quando applicate a substantivos, -ificar pote esser interpretate como suffixo adjectival -ific plus -ar; p.ex.
 pace + -ificarpacificar, o
 pacific + -arpacificar

-isar

1. = cambiar in ...; p.ex.
 pulverepulverisar;

nove formation:

 emulsionemulsionisar;

2. = applicar ...; facer uso (del principios) de ..., etc.; p.ex.
 Pasteurpasteurisar;

nove formation:

 collodiocollodisar;

3. = render ..., facer ...; p.ex.
 americanamericanisar;

nove formation:

 minimeminimisar;

Nota: Substantivos in -ismo e -ista pote sovente esser interpretate como derivate ab verbos in -isar, e non ab substantivos o adjectivos basic.

Initio del pagina