Parolas del mense

Iste consilios de como usar interlingua correctemente ha essite publicate in le magazin official del Union Mundial pro Interlingua, Panorama in interlingua, novembre-decembre 2006.

Redaction: Thomas Breinstrup
Memora que tu pote sempre consultar le Commission Linguistic del Union Mundial pro Interlingua super questiones lingual de interlingua. Clicca in le navigation a sinistre al puncto Commission Linguistic pro ir al formulario.

  Le parola del mense in realitate non es un titulo genial de un rubrica in un magazin que appare omne duo menses (non: cata duo... e non: omne secunde...). Panorama es un revista bimestral que appare cata bimestre.

Un poco de geographia
  In le Atlantico nord es situate le Insulas Feroe. Illos es parte del regno Danmark e se appella in danese Færøerne. Le population consiste de feroeses, qui parla feroese. Nota le differentia inter le nomine del insulas e le population/lingua.
    Anque parte de Danmark es Groenlandia (in danese: Grønland, le pais verde), ubi le groenlandeses parla groenlandese que es un lingua inuit e assi non del toto in familia con danese o feroese.

"Haber" in expressiones
  Multe expressiones quotidian in interlingua usa le verbo haber, sempre con un substantivo sequente. Isto es un poco differente de plure altere linguas. Le optime consilio es apprender iste expressiones frequente de memoria – illos es multo utile.
    Il ha... (qualcosa) es probabilemente le plus frequente de tote expressiones.
    Si on erra, on ha torto. Assi il non es correcte lo que on dice. Tu ha torto.
    Si on desira mangiar, on ha fame. Si on desira biber, on ha sete: Io ha sete. Ha tu fame?
    Haber loco significa que qualcosa occurre. Un session ha loco in cinque minutas.
    Durante le hiberno on debe esser caute pro non haber frigido. Alteremente on debe remaner in le lecto, proque on es malade: Mi marita ha frigido.
    Si on debe hastar, on ha pressa: Tu fratre ha pressa.
    Al anniversarios, on conta le etate. Io ha 40 annos es de facto Io ha 40 annos de etate, ma normalmente on exclude de etate.

Ascoltar musica
  Nove inventiones technic crea nove parolas, anque in interlingua, que seque le developpamento natural del linguas que livra le vocabulario a interlingua, a saper anglese, germano, francese, espaniol, portugese, italiano e russo. Un apparato multo popular pote sonar musica conservate in forma digital in un formato special que le computatores pote leger, i.e. MP3 (pronunciate m-p-tres). De facto, le abbreviation plus correcte es MPEG-3, ma in practica solmente MP3 es usate.
    Le apparato per le qual on ascolta su musica in forma digital, es appellate un lector MP3 (sin "de"). On pote assi apportar su Samsung lector MP3, quando on curre o es in le traino e desira ascoltar musica o lectura registrate.

---

Errores typic - e como evitar los

  Iste angulo linguistic continua monstrar exemplos de errores de messages in interlingua, trovate in Internet. Quando on scribe messages in interlingua, un bon consilio es leger los a alte voce ante inviar los. Assi on trova sovente errores orthographic, parolas mancante e errores linguistic.

Exploder - face exploder
"Il esserea facile navigar un nave al costa de Nove York e exploder un device nuclear."
   On pote dicer que un bomba explode, ma in iste caso le equipage del nave face exploder le bomba.
   Le parola device es un parola anglese que non es international. Il se tracta hic de un mechanismo.
   In le "Concise English-Interlingua Dictionary" de Gopsill/Sexton on trova:
DEVICE (apparatus) apparato, dispositivo; (heraldry) devisa; (means) expediente
   Dunque:
   Il esserea facile navigar un nave al costa de Nove York e facer exploder un mechanismo nuclear.

Participios presente de biber/audir
"Le personas es bebente bira e audinte musica."
   Le parola beber non existe in interlingua. Le verbo es biber. Le participio presente es dunque bibente.
   Le participios presente del verbos in -ir fini in -iente. Dunque non audinte, ma audiente.
   Preferibile in iste phrase es totevia le uso del verbo ascoltar. Dunque:
   Le personas es bibente bira e es ascoltante musica.
   O de maniera plus simple:
   Le personas bibe bira e ascolta musica.

Assistentia al formas correcte
"Le assistante nove del ferrato recipeva su prime lection...."
   Le verbo assister da assistente e non "assistante".
   Ferrato es un termino chimic, que indica un sal, p.ex. ferrato de sodium. Le ferrator es le persona qui labora in un ferreria.
   Dunque:
   Le assistente nove del ferrator recipeva su prime lection...

Io debeva attender
"Alora io debeva attende."
   Le ultime parola es un infinitivo, que debe haber dunque su forma correcte in -r: attender.
   On vide iste perdita del -r final del infinitivo sovente in textos de anglophonos.
   Dunque:
   Alora io debeva attender.

Un lection de leger"Io ha lectate vostre message"
   On trova le radice lect... in parolas como lectura, lector, lection. Ma le verbo es leger.
   Dunque:
   Io ha legite vostre message.

Memora le subjecto
"Si alicuno de vos vole collaborar, primemente debe subscriber se."
In le secunde parte del phrase le scriptor ha oblidate le subjecto:
Si alicuno de vos vole collaborar, primemente on (o: ille) debe subscriber se.

Adverbios in -mente
"Per favor excusa me que io ha scribite incorrecte."
Le ultime parola determina le verbo scribite. Illo es dunque un adverbio:
Per favor, excusa me que io ha scribite incorrectemente...

Infortunatemente
"... sed infortunamente io non ha accesso a iste lista."
Le adverbio se deriva del adjectivo infortunate. Dunque:
... sed infortunatemente io non ha accesso a iste lista.

Un vista critic al adjectivos
"Un communication cultural e political..."
Il ha un serie de adjectivos in anglese que ha un suffixo duple: -ic e -al, p.ex. crit-ic-al, pract-ic-al, polit-ic-al. In interlingua il ha: critic, practic, politic. Dunque:
Un communication cultural e politic...

Nulle distinction inter indicativo e subjunctivo
"Io non me memora haber usate le parola merda, ben que illo sia possibile, si tu lo dice...."
In interlingua non existe formas differente pro distinguer inter le indicativo e le subjunctivo. In interlingua le forma sia es usate pro exprimer le imperativo del verbo "esser", p.ex: sia benvenite! sia contente! Dunque:
Io non me memora haber usate le parola merda, ben que illo es possibile, si tu lo dice...