Tractato de un Constitution pro Europa
Tote le tractato in interlingua pote esser discargate como un file in le formato PDF per cliccar ci.
Tractato de un Constitution pro Europa
CONFERENTIA
DEL REPRESENTANTES DEL GOVERNAMENTOS
DEL STATOS MEMBROSBruxelles, le 29 de octobre 2004
(OR. Fr)
CIG 87/2/04
REV 2
——————————————————————————————————————————
Objecto: Tractato de un Constitution pro Europa
——————————————————————————————————————————
CIG 87/02/04
JL
ia
NOTA REDACTIONAL: Le Constitution Europee esseva traducite in interlingua in septembre-octobre 2004 per interlinguistas in Brasil, Bulgaria, Canada, Danmark, Espania, Finlandia, Francia, Germania, Hungaria, Italia, Paises Basse, Polonia, Portugal, Romania, Statos Unite de America e Svedia e controlate per Piet Cleij, Paises Basse, e Bent Andersen, Danmark.
Le Union Mundial pro Interlingua non prende position in politica e religion. Ergo, le UMI es responsabile solmente pro le linguage de iste traduction del Constitution de Europa.
Interlingua es comprensibile a prime vista a un majoritate del homines con un certe education in linguas moderne o classic e con su grammatica rationalisate multo facile pro tote le europeos. Interlingua es de facto le hereditage greco-latin que se trova latente in le linguas de Europa. Introduction de interlingua in le scholas de Europa esserea un solution adequate del problemas linguistic.
le 29 de octobre 2004
-----------------------------------------------
UMI - UNION MUNDIAL PRO INTERLINGUA
Piet Cleij
Secretario general
Kometenlaan 38
NL-3721 JT Bilthoven
Paises Basse
Telephono: + 030 - 220 30 35
E-posta: secretario.general@interlingua.com
Internet: www.interlingua.com
Iste version in interlingua non es un publication official del Union Europee
INDICE PREAMBULO
PARTE I
TITULO I - DEFINITION E OBJECTIVOS DEL UNION
TITULO II - DERECTOS FUNDAMENTAL E CITATANITATE DEL UNION
TITULO III - COMPETENTIAS DEL UNION
TITULO IV - INSTITUTIONES E ORGANOS DEL UNION
CAPITULO I - QUADRO INSTITUTIONAL
CAPITULO II - ALTERE INSTITUTIONES E ORGANOS CONSULTATIVE DEL UNIONTITULO V - EXERCITIO DEL COMPETENTIAS DEL UNION
CAPITULO I - DISPOSITIONES COMMUN
CAPITULO II - DISPOSITIONES PARTICULAR
CAPITULO III - COOPERATION REINFORTIATETITULO VI - VITA DEMOCRATIC DEL UNION
TITULO VII - FINANCIAS DEL UNION
TITULO VIII - LE UNION E SU AMBIENTE PROXIME
TITULO IX - MEMBRATO DEL UNION
——————————————————————————————————————————
PARTE II - CHARTA DE DERECTOS FUNDAMENTAL DEL UNION
PREAMBULO
TITULO I - DIGNITATE
TITULO II - LIBERTATES
TITULO III - EQUALITATE
TITULO IV - SOLIDARITATE
TITULO V - CITATANITATE
TITULO VI - JUSTITIA
TITULO VII - DISPOSITIONES GENERAL QUE REGE LE INTERPRETATION E LE APPLICATION DEL CHARTA
——————————————————————————————————————————
PARTE III - POLITICAS E FUNCTIONAMENTO DEL UNION
TITULO I - DISPOSITIONES DE APPLICATION GENERAL
TITULO II - NON-DISCRIMINATION E CITATANITATE
TITULO III - POLITICAS E ACTIONES INTERNE
CAPITULO I - MERCATO INTERIOR
Section 1 - Establimento e functionamento del mercato interior
Section 2 - Libere circulation de personas e servicios
Subsection 1 - Laboratores
Subsection 2 - Libertate de establimento
Subsection 3 - Libertate de prestation de servicios
Section 3 - Libere circulation de mercantias
Subsection 1 - Union doanal
Subsection 2 - Cooperation doanal
Subsection 3 - Prohibition de restrictiones quantitative
Section 4 - Capital e pagamentos
Section 5 - Regulas de competition
Subsection 1 - Regulas applicabile a interprisas
Subsection 2 - Adjutas concedite per le Statos membros
Section 6 - Dispositiones fiscal
Section 7 - Dispositiones commun
CAPITULO II - POLITICA ECONOMIC E MONETARI
Section 1 - Politica economic
Section 2 - Politica monetari
Section 3 - Dispositiones institutional
Section 4 - Dispositiones specific pro le Statos membros cuje moneta es le euro
Section 5 - Dispositiones transitoriCAPITULO III - POLITICAS IN ALTERE DOMINIOS
Section 1 - Empleo
Section 2 - Politica social
Section 3 - Cohesion economic, social e territorial
Section 4 - Agricultura e pisca
Section 5 - Ambiente
Section 6 - Protection del consumitores
Section 7 - Transporto
Section 8 - Retes transeuropee
Section 9 - Recerca e disveloppamento technologic, e spatio
Section 10 - EnergiaCAPITULO IV - AREA DE LIBERTATE, SECURITATE E JUSTITIA
Section 1 - Dispositiones general
Section 2 - Politica relative al controlos al frontieras, al asylo e al immigration
Section 3 - Cooperation judiciari in derecto civil
Section 4 - Cooperation judiciari in derecto penal
Section 5 - Cooperation policiariCAPITULO V - AREAS UBI LE UNION POTE PRENDER ACTIONES DE SUPPORTO, DE COORDINATION, O DE ACTIONES COMPLEMENTARI
Section 1 - Sanitate public
Section 2 - Industria
Section 3 - Cultura
Section 4 - Tourismo
Section 5 - Education, juventute, sport e formation professional
Section 6 - Protection civil
Section 7 - Cooperation administrativeTITULO IV - ASSOCIATION DE PAISES E TERRITORIOS DE ULTRAMAR
TITULO V - ACTION EXTERIOR DEL UNION
CAPITULO I - DISPOSITIONES DE APPLICATION GENERALCAPITULO II - POLITICA EXTERIOR E SECURITATE COMMUN
Section 1 - Dispositiones commun
Section 2 - Politica de securitate e de defensa commun
Section 3 - Dispositiones financiariCAPITULO III - POLITICA COMMERCIAL COMMUN
CAPITULO IV - COOPERATION CON TERTIE PAISES E ADJUTA HUMANITARI
Section 1 - Cooperation pro le disveloppamento
Section 2 - Cooperation economic, financiari e technic con tertie paises
Section 3 - Adjuta humanitariCAPITULO V - MESURAS RESTRICTIVE
CAPITULO VI - ACCORDOS INTERNATIONAL
CAPITULO VII - RELATIONES DEL UNION CON ORGANISATIONES INTERNATIONAL, TERTIE PAISES E DELEGATIONES DEL UNION
CAPITULO VIII - APPLICATION DEL CLAUSULA DE SOLIDARITATE
TITULO VI - FUNCTIONAMENTO DEL UNION
CAPITULO I - DISPOSITIONES INSTITUTIONAL
Section 1 - Institutiones
Subsection 1 - Le Parlamento Europee
Subsection 2 - Le Consilio Europee
Subsection 3 - Le Consilio de Ministros
Subsection 4 - Le Commission Europee
Subsection 5 - Le Tribunal de Justitia del Union Europee
Subsection 6 - Le Banca Central Europee
Subsection 7 - Le Tribunal de Contos
Section 2 - Organos consultative del Union
Subsection 1 - Le Committee del Regiones
Subsection 2 - Le Committee Economic e Social
Section 3 - Le Banca Europee de Investimentos
Section 4 - Dispositiones commun a institutiones, organos, organismos e agentias del UnionCAPITULO II - DISPOSITIONES FINANCIARI
Section 1 - Quadro Financiari pluriannual
Section 2 - Budget annual del Union
Section 3 - Execution del Budget e approbation del gestion
Section 4 - Dispositiones commun
Section 5 - Lucta contra le fraudeCAPITULO III - COOPERATION REINFORTIATE
TITULO VII - DISPOSITIONES COMMUN
——————————————————————————————————————————
PARTE IV - DISPOSITIONES GENERAL E FINAL
TRACTATO DE UN
CONSTITUTION PRO EUROPA PREAMBULO
SU MAJESTATE LE REGE DEL BELGAS
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA TCHEC,
SU MAJESTATE LE REGINA DE DANMARK,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA FEDERAL DE GERMANIA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE ESTONIA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA HELLENIC,
SU MAJESTATE LE REGE DE ESPANIA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA FRANCESE,
LE PRESIDENTE DE IRLANDA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA ITALIAN,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE CYPRO,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE LETTONIA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE LITUANIA,
SU ALTESSA REGAL LE GRANDUCE DE LUXEMBURG,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE HUNGARIA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE MALTA,
SU MAJESTATE LE REGINA DEL PAISES BASSE,
LE PRESIDENTE FEDERAL DEL REPUBLICA DE AUSTRIA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE POLONIA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA PORTUGESE,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE SLOVENIA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA SLOVAC,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE FINLANDIA,
LE GOVERNAMENTO DEL REGNO DE SVEDIA,
SU MAJESTATE LE REGINA DEL REGNO UNITE DE GRANDE BRITANNIA E IRLANDA DEL NORD,
INSPIRATE per le hereditages cultural, religiose e humanista de Europa, ab le quales se ha disveloppate le valores universal que constitue le derectos inviolabile e inalienabile del persona human, le democratia, le equalitate, le libertate e le stato de derecto,
CONVINCITE que post experientias dolorose le Europa reunite intende avantiar super le via del civilisation, del progresso e del prosperitate pro le beneficio de tote su habitantes, includite le plus debiles e disfavorites; que iste Europa vole restar un continente aperte al cultura, al saper e al progresso social, e que illo desira approfundar le character democratic e transparente de su vita public e laborar pro le pace, le justitia e le solidaritate in le mundo,
CONVINCITE que le populos de Europa, si illos resta fer de lor identitate e de lor historia national, es resolute de superar lor divisiones ancian e de forgiar lor destino commun,
SECUR que "unite in le diversitate” Europa offere a su populos le melior chances de prosequer, respectante le derectos de cata uno e consciente de su responsabilitate pro le generationes futur e le terra, le grande aventura de facer de illo un area privilegiate pro le sperantia human,
RESOLUTE de continuar le obra realisate in le quadro del Tractatos del Communitates Europee e del Tractato del Union Europee, assecurante le continuitate del insimul communitari,
GRATE al membros del Convention Europee, qui ha elaborate le projecto de iste Constitution in le nomine del citatanos e del Statos de Europa.
ha designate como plenipotentiarios:
SU MAJESTATE LE REGE DEL BELGAS
Guy VERHOFSTADT
Prime MinistroKarel DE GUCHT
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA TCHEC
Stanislav GROSS
Prime MinistroCyril SVOBODA
Ministro de Affaires ExteriorSU MAJESTATE LE REGINA DE DANMARK
Anders Fogh RASMUSSEN
Prime MinistroPer Stig MØLLER
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA FEDERAL DE GERMANIA
Gerhard SCHRÖDER
Cancellero FederalJoseph FISCHER
Ministro Federal de Affaires Exterior e VicecancelleroLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE ESTONIA
Juhan PARTS
Prime MinistroKristiina OJULAND
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA HELLENIC
Kostas KARAMANLIS
Prime MinistroPetros G. MOLYVIATIS
Ministro de Affaires ExteriorSU MAJESTATE LE REGE DE ESPANIA
José Luis RODRÍGUEZ ZAPATERO
Presidente del GovernamentoMiguel Angel MORATINOS CUYAUBÉ
Ministro de Affaires Exterior e de CooperationLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA FRANCESE
Jacques CHIRAC
PresidenteJean-Pierre RAFFARIN
Prime MinistroMichel BARNIER
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DE IRLANDA
Bertie AHERN
Prime Ministro (Taoiseach)Dermot AHERN
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA ITALIAN
Silvio BERLUSCONI
Prime MinistroFranco FRATTINI
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE CYPRO
Tassos PAPADOPOULOS
PresidenteGeorge IACOVOU
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE LETTONIA
Vaira V E FREIBERGA
PresidenteIndulis EMSIS
Prime MinistroArtis PABRIKS
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE LITUANIA
Valdas ADAMKUS
PresidenteAlgirdas Mykolas BRAZAUSKAS
Prime MinistroAntanas VALIONIS
Ministro de Affaires ExteriorSU ALTESSA REGAL LE GRANDUCE DE LUXEMBURG
Jean-Claude JUNCKER
Prime Ministro, Ministro de StatoJean ASSELBORN
Viceprime Ministro, Ministro de Affaires Exterior e ImmigrationLE PARLAMENTO DEL REPUBLICA DE HUNGARIA
Ferenc GYURCSÁNY
Prime MinistroLásló KOVÁCS
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE MALTA
The Hon Lawrence GONZI
Prime MinistroThe Hon Michael FRENDO
Ministro de Affaires ExteriorSU MAJESTATE LE REGINA DEL PAISES BASSE
Dr. J. P. BALKENENDE
Prime MinistroDr. B. R. BOT
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE FEDERAL DEL REPUBLICA DE AUSTRIA
Dr. Wolfgang SCHÜSSEL
Cancellero FederalDr. Ursula PLASSNIK
Ministro Federal de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE POLONIA
Marek BELKA
Prime MinistroWlodzimierz CIMOSZEWICZ
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA PORTUGESE
Pedro Miguel DE SANTANA LOPES
Prime MinistroAntónio Victor MARTINS MONTEIRO
Ministro de Affaires Exterior e del Communitates PortugeseLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE SLOVENIA
Anton ROP
Presidente del GovernamentoIvo VAJGL
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA SLOVAC
Mikuláš DZURINDA
Prime MinistroEduard KUKAN
Ministro de Affaires ExteriorLE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE FINLANDIA
Matti VANHANEN
Prime MinistroErkki TUOMIOJA
Ministro de Affaires ExteriorLE GOVERNAMENTO DEL REGNO DE SVEDIA
Göran PERSSON
Prime MinistroLaila FREIVALDS
Ministro de Affaires ExteriorSU MAJESTATE LE REGINA DEL REGNO UNITE DE GRANDE BRITANNIA E IRLANDA DEL NORD
The Rt. Hon Tony BLAIR
Prime MinistroThe Rt. Hon Jack STRAW
Ministro de Affaires Exterior e del Commonwealthle quales, per haber intercambiate lor plen poteres, recognoscite in bon e debite forma, ha convenite le dispositiones que seque:
PARTE I TITULO I ARTICULO I-1
DEFINITION E OBJECTIVOS DEL UNION
Establimento del Union1. Inspirate per le voluntate del citatanos e del Statos de Europa de construer un futuro commun, le presente Constitution establi le Union Europee al qual le Statos membros confere competentias pro attinger lor objectivos commun. Le Union coordina le politicas del Statos membros orientate pro attinger iste objectivos, e le Union realisa, de modo communitari, le competentias que le Statos transfere al Union.
2. Le Union es aperte a tote le Statos europee que respecta su valores e que es ingagiate a promover los in accordo commun.
ARTICULO I-2
Valores del UnionLe Union es fundate super le valores de respecto al dignitate human, al libertate, al democratia, al equalitate, al Stato de Derecto e respecto al derectos human, incluse le derectos pertinente a minoritates. Iste valores es commun al Statos membros in un societate characterisate per le pluralismo, le non-discrimination, le tolerantia, le justitia, le solidaritate e le equalitate inter feminas e viros.
ARTICULO I-3
Objectivos del Union
1. Le objectivo del Union es promover le pace, su valores e le benesser de su populos.
2. Le Union offere a su citatanos un area de libertate, de securitate e de justitia sin frontieras interne, e un mercato interior ubi le concurrentia es libere e non distorte.
3. Le Union labora pro le disveloppamento sustenibile de Europa, basate super un crescimento economic equilibrate e stabilitate de precios, un economia social de mercato altemente competitive, que tende a plen empleo e progresso social, e un nivello elevate de protection e melioration del qualitate del ambiente. Illo promove le progresso scientific e technic.
Illo combatte exclusion social e discrimination, e promove justitia e protection social, equalitate inter feminas e viros, solidaritate inter le generationes e protection del derectos del infante.
Le Union promove cohesion economic, social e territorial e solidaritate inter le Statos membros.
Illo respecta le ricchessa de lor diversitate cultural e linguistic, e velia que le patrimonio cultural de Europa es salveguardate e disveloppate.
4. In su relationes con le resto del mundo, le Union affirma e promove su valores e interesses. Illo contribue al pace, al securitate, al disveloppamento sustenibile del planeta, al solidaritate e al respecto mutual inter le populos, al commercio libere e eque, al elimination de povressa e al protection del derectos human, specialmente le derectos del infante, assi como al stricte observation e disveloppamento del derecto international, in particular respecto pro le principios del Charta del Nationes Unite.
5. Le Union proseque su objectivos con medios appropriate, conformemente con le competentias attribuite al Union in le Constitution.
ARTICULO I-4
Libertates fundamental e non-discrimination
1. Le libere circulation de personas, servicios, mercantias e capital, e libertate de establimento, es garantite in e per le Union, conformemente con lo que es disponite in le Constitution.
2. In le campo del application del Constitution, e sin prejudicio de su dispositiones particular, tote discrimination a causa de nationalitate es prohibite.
ARTICULO I-5
Relationes inter le Union e le Statos membros
1. Le Union respecta le equalitate del Statos membros ante le Constitution, como anque lor identitates national, inherente in lor structuras fundamental politic e constitutional, includite autonomia local e regional. Le Union respecta le functiones essential del Stato, in particular los pro salveguarda del integritate territorial, mantenimento del ordine public e protection del securitate national.
2. In conformitate con le principio de cooperation loyal, le Union e le Statos membros in plen respecto mutual assiste le unes le alteres in le complimento de missiones que deriva del Constitution.
Le Statos membros adopta tote le mesuras general o particular, appropriate pro assecurar le complimento del obligationes derivate del Constitution o resultante del acto del institutiones del Union.
Le Statos membros facilita al Union le complimento de su missiones e se abstine de tote mesuras que pote poner in periculo le realisation del objectivos del Union.
ARTICULO I-6
Derectos del Union
Le Constitution e le leges adoptate per le institutiones del Union, in le exercitio del competentias que on attribue al Union, ha prioritate super le leges del Statos membros.
ARTICULO I-7
Personalitate juridic
Le Union ha un personalitate juridic.
ARTICULO I-8
Symbolos del Union
Le bandiera del Union representa un circulo de un dozena de stellas aurate super fundo azur.
Le hymno del Union es prendite del "Ode al allegressa” del none symphonia de Ludwig van Beethoven.
Le motto del Union es "Unite in le diversitate".
Le moneta del Union es le euro.
Le die de Europa es celebrate le 9 de maio in tote le Union.
TITULO II ARTICULO I-9
DERECTOS FUNDAMENTAL E CITATANITATE DEL UNION
Derectos fundamental
1. Le Union recognosce le derectos, libertates e principios mentionate in le Charta del Derectos Fundamental que constitue le Parte II del Constitution.
2. Le Union se adhere al Convention Europee pro le Protection del Derectos Human e le Libertates Fundamental. Iste adhesion non modifica le competentias del Union que se defini in le Constitution.
3. Le derectos fundamental garantite per le Convention Europee pro le Protection del Derectos Human e del Libertates Fundamental, e como illos resulta del traditiones constitutional commun al Statos membros, constitue principios general del lege del Union.
ARTICULO I-10
Citatanitate del Union
1. Tote citatano de un Stato membro es un citatano del Union. Le citatanitate del Union completa le citatanitate national sin substituer lo.
2. Le citatanos del Union ha le derectos e es subjecte al deberes mentionate in le Constitution. Le citatanos ha:
a) le derecto de circular e de resider liberemente in le territorio del Statos membros;
b) le derecto de voto e eligibilitate in electiones al Parlamento Europee e in electiones municipal in le Stato membro in le qual illes reside, al mesme conditiones como le citatanos de iste Stato;
c) le derecto de beneficiar, in le territorio de un tertie pais in le qual non es representate le Stato membro del qual le citatanos es nationales, del protection del autoritates diplomatic e consular de qualcunque Stato membro al mesme conditiones como le citatanos de iste Stato;
d) le derecto de formular petitiones al Parlamento Europee, de recurrer al Mediator Europee, como anque le derecto de diriger se a institutiones e organos consultative del Union in un del linguas del Constitution e de reciper un responsa in iste mesme lingua.
Iste derectos se exerce in conformitate con le conditiones e limites definite in le Constitution e per le dispositiones adoptate pro le application del Constitution.
TITULO III ARTICULO I-11
LE COMPETENTIAS DEL UNION
Principios fundamental
1. Le delimitation del competentias del Union es regite per le principio de attribution. Le exercitio de iste competentias es regite per le principios de subsidiaritate e de proportionalitate.
2. In virtute del principio de attribution, le Union age intra le limites del competentias que le Statos membros lo attribue in le Constitution pro attinger le objectivos que le Constitution determina. Tote competentia non attribuite al Union in le Constitution pertine al Statos membros.
3. In virtute del principio de subsidiaritate, in le dominios que non es de su competentia exclusive, le Union interveni solmente si le objectivos del action intendite non pote esser obtenite de modo sufficiente per le Statos membros, a nivello central o a nivello regional e local, ma illos pote esser attingite melio, debite al dimensiones o al effectos del action in question, al nivello del Union.
Le institutiones del Union applica le principio de subsidiaritate in conformitate con le Protocollo re le application del principios de subsidiaritate e de proportionalitate. Le Parlamentos national velia le respecto de iste principio in conformitate con le procedura mentionate in iste Protocollo.
4. In virtute del principio de proportionalitate, le contento e le forma del action del Union non excede lo que es necessari pro obtener le objectivos del Constitution.
Le institutiones del Union applica le principio de proportionalitate in conformitate con le Protocollo re le application del principios de subsidiaritate e de proportionalitate.
ARTICULO I-12
Categorias de competentias
1. Quando le Constitution attribue al Union un competentia exclusive in un dominio determinate, solmente le Union pote legiferar e adoptar actos juridicamente obligatori, durante que le Statos membros ipse pote facer lo solmente si autorisate per le Union pro iste competentia, o pro applicar le actos del Union.
2. Quando le Constitution attribue al Union un competentia compartite con le Statos membros in un dominio determinate, le Union e le Statos membros pote legiferar e adoptar actos juridicamente obligatori in iste dominio. Le Statos membros exerce lor competentia in le mesura in le qual le Union non ha exercite su competentia o ha decidite cessar de exercer lo.
3. Le Statos membros coordina lor politicas economic e de empleo secundo le modalitates mentionate in le Parte III, pro cuje definition le Union dispone de competentia.
4. Le Union dispone de competentia pro definir e realisar un politica exterior e de securitate commun que include le definition progressive de un politica commun de defensa.
5. In certe dominios e al conditiones mentionate in le Constitution, le Union dispone de competentia pro facer actiones con le fin de appoiar, coordinar o completar le action del Statos membros sin per illo reimplaciar lor competentia in iste dominios.
Le actos juridicamente obligatori del Union adoptate in virtute del dispositiones del Parte III relative a ille dominios non pote comportar harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros.
6. Le extension e le conditiones del exercitio del competentias del Union es determinate in le dispositiones del Parte III relative a cata dominio.
ARTICULO I-13
Dominios de competentia exclusive
1. Le Union dispone de competentia exclusive in le dominios sequente:
a) le union doanal;
b) establimento del regulas de competition necessari pro le functionamento del mercato interior;
c) le politica monetari del Statos membros cuje moneta es le euro;
d) le conservation del ressources biologic marin intra le quadro del politica piscatori commun;
e) le politica commercial commun.
2. Le Union dispone equalmente de competentia exclusive pro le conclusion de un accordo international quando iste conclusion es previste in un acto legislative del Union, quando le competentia exclusive es necessari pro permitter al Union exercer su competentia interne o in le mesura in le qual le competentia exclusive pote affectar regulas commun o alterar le campo del mesme regulas.
ARTICULO I-14
Dominios de competentia compartite
1. Le Union dispone de competentia compartite con le Statos membros quando le Constitution lo attribue un competentia que non corresponde al dominios mentionate in le articulos I-13 e I-17.
2. Le competentias compartite inter le Union e le Statos membros se applica al sequente dominios principal:
a) le mercato interior;
b) le politica social, relative al aspectos definite in le Parte III;
c) le cohesion economic, social e territorial;
d) le agricultura e le pisca, con exception del conservation del ressources biologic marin;
e) le ambiente;
f) le protection del consumitores;
g) le transportos;
h) le retes transeuropee;
i) le energia;
j) le dominio de libertate, de securitate e de justitia;
k) le aspectos commun de securitate in materia de sanitate public, in le aspectos definite in le Parte III.
3. In le dominios del recerca, del disveloppamento technologic e del spatio, le Union dispone de competentia pro realisar actiones, in particular destinate a definir e a realisar programmas, sin que le exercitio de iste competentia pote haber le effecto de impedir al Statos membros exercer lor competentia.
ARTICULO I-15
Coordination de politicas economic e de empleo
1. Le Statos membros coordina lor politicas economic in le Union. Pro iste fin le Consilio de Ministros adopta mesuras, in particular le orientationes general pro iste politicas.
Es applicate dispositiones particular al Statos membros cuje moneta es le euro.
2. Le Union prende mesuras pro garantir le coordination del politicas de empleo del Statos membros, in particular definiente lineas directive pro iste politicas.
3. Le Union pote adoptar initiativas pro garantir le coordination del politicas social del Statos membros.
ARTICULO I-16
Politica exterior e de securitate commun
1. Le competentia del Union in materia de politica exterior e de securitate commun attinge tote le dominios del politica exterior e tote le questiones relative al securitate del Union, includite le definition progressive de un politica commun de defensa, que pote conducer a un defensa commun.
2. Le Statos membros appoia activemente e sin reservas le politica exterior e de securitate commun del Union, in un spirito de loyalitate e solidaritate mutual, respectante le action del Union in iste dominio. Le Statos membros se abstine de tote action contrari al interesses del Union o de tote action que pote diminuer su efficacia.
ARTICULO I-17
Dominios de actiones de appoio, coordination o complemento
1. Le Union dispone de competentia pro prender actiones de appoio, de coordination o de action complementari. Le dominios de iste actiones es, al nivello europee:
a) protection e melioration del sanitate human;
b) industria;
c) cultura;
d) tourismo;
e) education, juventute, sport e formation professional;
f) protection civil;
g) cooperation administrative.
ARTICULO I-18
Clausula de flexibilitate
1.Quando on considera necessari un action del Union in le quadro definite in le Parte III, pro obtener un del objectivos fixate per le Constitution, sin que le Constitution ha previdite le poteres necessari, le Consilio de Ministros, per unanimitate, per proposition del Commission e previe approbation del Parlamento Europee, adopta le mesuras appropriate.
2. Le Commission Europee, in le quadro del procedura de controlo del principio de subsidiaritate mentionate in le articulo I-11(3), indica al parlamentos national del Statos membros le propositiones fundate super le articulo presente.
3. Le mesuras fundate super le presente articulo non pote comportar un harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros, in le casos in le quales le Constitution exclude un tal harmonisation.
TITULO IV
INSTITUTIONES E ORGANOS DEL UNIONCAPITULO I
LE QUADRO INSTITUTIONALARTICULO I-19
Institutiones del Union1. Le Union dispone de un quadro institutional que ha como scopo:
- promover su valores;
- prosequer su objectivos;
- servir su interesses, los de su citatanos e los del Statos membros;
- garantir le coherentia, le efficacia e le continuitate de su politicas e actiones.Iste quadro institutional es formate per:
- le Parlamento Europee,
- le Consilio Europee,
- le Consilio de Ministros (infra denominate "Consilio"),
- le Commission Europee (infra denominate "Commission"),
- le Tribunal de Justitia del Union Europee.2. Cata institution age intra le limites del competentias que on lo attribue in le Constitution, in conformitate con le proceduras e conditiones mentionate in le Constitution. Le institutiones mantene inter se un cooperation loyal.
ARTICULO I-20
Le Parlamento Europee
1. Le Parlamento Europee exerce, junctemente con le Consilio, le function legislative e le function budgetari. Illo exerce functiones de controlo politic e functiones consultative a conditiones previste per le Constitution. Le Parlamento elige le Presidente del Commission Europee.
2. Le Parlamento Europee es componite de representantes de citatanos del Union. Su numero non debe exceder septe centos cinquanta. Le representation del citatanos es in modo de proportionalitate decrescente, con un minimo de sex deputatos per Stato membro. On non assigna a alcun Stato membro plus de novanta sex sedes.
Le Consilio Europee adopta per unanimitate, per initiativa del Parlamento Europee e con su approbation, un decision europee que establi le composition del Parlamento Europee conformemente con le principios al quales le prime paragrapho refere.
3. Le deputatos del Parlamento Europee es eligite per suffragio universal directe, libere e secrete, pro un periodo de cinque annos.
4. Le Parlamento Europee elige su Presidente e su presidium inter su deputatos.
ARTICULO I-21
Le Consilio Europee
1. Le Consilio Europee da al Union le impulsos necessari pro su disveloppamento e defini su orientationes e prioritates politic general. Illo non exerce function legislative.
2. Le Consilio Europee es componite del chefes de Stato o de Governamento del Statos membros, assi como de su Presidente e del Presidente del Commission. Le Ministro de Affaires Exterior del Union participa in su labores.
3. Le Consilio Europee se reuni cata trimestre convocate per su Presidente. Quando le ordine del die lo exige, le membros del Consilio Europee pote decider que cata membro del Consilio pote esser assistite per un ministro e, in le caso del Presidente del Commission, per un membro del Commission. Quando le situation lo exige, le Presidente convoca un reunion extraordinari del Consilio Europee.
4. Le Consilio Europee prende decisiones per consenso, salvo quando le Constitution dispone alteremente.
ARTICULO I-22
Le Presidente del Consilio Europee
1. Le Consilio Europee elige su Presidente per majoritate qualificate pro un mandato de duo annos e medie, que es renovabile un sol vice. In caso de serie impedimento o falta grave, le Consilio Europee pote poner fin a su mandato per le mesme procedura.
2. Le Presidente del Consilio Europee:
a) preside e anima le labores del Consilio Europee;
b) se incarga del preparation e continuitate del labores del Consilio Europee, in collaboration con le Presidente del Commission, e super le base del labores del Consilio de Affaires General;
c) se effortia pro facilitar le cohesion e le consenso in le sino del Consilio Europee;
d) presenta un reporto al Parlamento Europee post cata incontro del Consilio Europee.
Le Presidente del Consilio Europee assume, a su nivello e qualitate, le representation externe del Union in le affaires de politica exterior e de securitate commun, sin prejudicio del attributiones del Ministro de Affaires Exterior del Union.
3. Le Presidente del Consilio Europee non pote exercer un mandato national.
ARTICULO I-23
Le Consilio de Ministros
1. Le Consilio exerce, conjunctemente con le Parlamento Europee, le function legislative, le function budgetari e le functiones de definition de politica e de coordination, in conformitate con conditiones fixate per le Constitution.
2. Le Consilio es componite de un representante de cata Stato membro, a nivello ministerial, autorisate a facer decisiones obligatori pro le Governamento del Stato membro que ille o illa representa, e a exercer su derecto de voto.
3. Le Consilio de Ministros prende decisiones per majoritate qualificate, salvo quando le Constitution dispone alteremente.
ARTICULO I-24
Formationes del Consilio de Ministros
1. Le Consilio se reuni in varie formationes.
2. Le Consilio de Affaires General assecura le coherentia del labores del varie formationes del Consilio. Illo prepara le reuniones del Consilio Europee conjunctemente con le Presidente del Consilio Europee e le Commission.
3. Le Consilio de Affaires Exterior elabora le action externe del Union secundo le lineas strategic definite per le Consilio Europee e assecura le coherentia del actiones del Union.
4. Le Consilio Europee adopta per majoritate qualificate un decision europee establiente le relation del altere formationes del Consilio.
5. Un Committee de Representantes Permanente del Governamentos del Statos membros se carga de preparar le labores del Consilio.
6. Le reuniones del Consilio es public quando illo delibera e vota re un projecto de acto legislative. Con iste fin, cata session del Consilio se divide in duo partes, dedicate respectivemente al deliberationes re le actos legislative del Union e al activitates non-legislative.
7. Le Presidentia del formationes del Consilio, con exception del Presidentia de Affaires Exterior, es assumite per le representantes del Statos membros in le Consilio secundo un systema de rotation equal, in conformitate con le conditiones previste per un decision europee del Consilio Europee. Le Consilio Europee prende decision per majoritate qualificate.
ARTICULO I-25
Definition del majoritate qualificate in le Consilio Europee e in le Consilio
1. Le majoritate qualificate se defini como al minus 55% del membros del Consilio, con un minimo de 15 membros del Consilio, qui debe representar Statos membros que insimul contine al minus 65% del population del Union.
Un minoritate blocante debe comprehender al minus quatro membros del Consilio; si iste numero de quatro non es attingite, le majoritate qualificate es considerate obtenite.
2. Nonobstante lo que es disponite in le paragrapho 1, quando le Consilio non prende decision re un proposition del Commission o del Ministro de Affaires Exterior del Union, le majoritate qualificate se defini como al minus 72% del membros del Consilio que representa Statos membros con al minus 65% del population del Union.
3. Le paragraphos 1 e 2 se applica al Consilio Europee quando illo decide per majoritate qualificate.
4. Le Presidente del Consilio Europee e le Presidente del Commission non participa in le votationes del Consilio Europee.
ARTICULO I-26
Le Commission Europee
1. Le Commission promove le interesse general del Union e prende le initiativas adequate con iste fin. Le Commission survelia le application del Constitution e del dispositiones adoptate per le institutiones in virtute del Constitution. Illo survelia le application del Derecto del Union sub le controlo del Tribunal de Justitia del Union Europee. Illo executa le budget e gere le programmas. Illo exerce le functiones de coordination, de execution e gestion, in conformitate con le conditiones previste per le Constitution. Con exception del politica exterior e del securitate commun e del altere casos previste per le Constitution, le Commission assume le representation externe del Union. Illo prende le initiativas del programmation annual e pluriannual del Union con le scopo de attinger accordos interinstitutional.
2. Le actos legislative del Union debe esser adoptate per proposition del Commission, salvo si le Constitution dispone alteremente. Le altere actos es adoptate per proposition del Commission quando le Constitution lo prescribe assi.
3. Le mandato del Commission es cinque annos.
4. Le membros del Commission es eligite in ration de lor competentia general e de lor ingagiamento europee e inter personas cuje independentia es garantite.
5. Le prime Commission nominate, in conformitate con lo que es disponite in le Constitution, es componite de un citatano de cata Stato membro, includite le Presidente e le Ministro de Affaires Exterior del Union, qui es un de su Vicepresidentes.
6. Ab le fin del mandato del Commission mentionate in le paragrapho 5, le Commission es componite de un numero de membros correspondente al duo tertios del numero de Statos membros, que include su Presidente e le Ministro de Affaires Exterior del Union, a minus que le Consilio Europee per unanimitate decide modificar iste numero.
Le membros del Commission es selectionate inter le citatanos del Statos membros secundo un systema de rotation equal inter le Statos membros. Iste systema es establite per un decision europee adoptate per unanimitate per le Consilio Europee e in conformitate con le sequente principios:
a) le Statos membros es tractate absolutemente equalmente pro le determination e duration de lor membrato in le Commission. In consequentia, le differentia inter le numero total de periodos de mandato pro citatanos de duo Statos membros nunquam debe esser superior a un.
b) Salvo le puncto a), cata uno del successive Commissiones es constituite de tal modo que illo reflecte de maniera satisfactori le diversitate demographic e geographic del insimul del Statos membros.
7. Le Commission exerce su responsabilitates con absolute independentia. Sin prejudicio del articulo I-28(2), le membros del Commission sollicita o accepta instructiones de necun governamento, institution, organo o organismo. Le membros del Commission se abstine de tote action incompatibile con lor obligationes o con le execution de lor functiones.
8. Le Commission ha un responsabilitate collective ante le Parlamento Europee. Le Parlamento Europee pote adoptar un motion de censura contra le Commission in conformitate con le articulo III-340. Si un tal motion es approbate, le membros del Commission debe dimitter se collectivemente de lor cargas e le Ministro de Affaires Exterior del Union debe dimitter se del carga que ille exerce in le Commission.
ARTICULO I-27
Le Presidente del Commission Europee
1. In consideration del resultato del electiones al Parlamento Europee e post consultationes appropriate, le Consilio Europee propone al Parlamento Europee, per majoritate qualificate, un candidato al function de Presidente del Commission. Le Parlamento Europee elige le candidato per majoritate de su membros. In le caso que le candidato non ha iste majoritate, le Consilio Europee propone al Parlamento un nove candidato intra un mense, per le mesme procedura.
2. Le Consilio, in accordo commun con le Presidente eligite, adopta le lista de altere personalitates que le Consilio propone nominar como membros del Commission. Iste personas es selectionate super le base de propositiones presentate per le Statos membros, in conformitate con le criterios mentionate in le articulo I-26(4) e in le secunde parte de I-26(6). Le Presidente, le Ministro de Affaires Exterior del Union e le altere membros del Commission se submitte collectivemente a un voto de approbation del Parlamento Europee. Super le base de iste approbation, le Commission es nominate per le Consilio Europee, per majoritate qualificate.
3. Le Presidente del Commission:
a) defini le orientationes pro missiones del Commission;
b) determina le organisation interne del Commission a fin de assecurar le coherentia, efficacia e collegialitate de su actiones;
c) nomina le Vicepresidentes, distincte del Ministro de Affaires Exterior del Union, inter le membros del Commission.
Un membro del Commission presenta su dimission, si le Presidente lo demanda. Le Ministro de Affaires Exterior del Union presenta su dimission, si le Presidente lo demanda, in conformitate con le procedura establite in le articulo I-28(1).
ARTICULO I-28
Le Ministro de Affaires Exterior del Union
1. Per majoritate qualificate e con le approbation del Presidente del Commission, le Consilio Europee nomina le Ministro de Affaires Exterior del Union. Le Consilio Europee pote poner fin a su mandato per le mesme procedura.
2. Le Ministro de Affaires Exterior del Union conduce le politica exterior e de securitate commun del Union. Ille contribue con su propositiones pro elaborar iste politica exterior e ille lo executa como mandatario del Consilio. Ille age del mesme modo in relation con le politica de securitate e defensa commun.
3. Le Ministro de Affaires Exterior del Union preside le Consilio de Affaires Exterior.
4. Le Ministro de Affaires Exterior del Union es un del Vicepresidentes del Commission. Ille velia le coherentia del action externe del Union. In le Commission ille se incarga del responsabilitates que incumbe al Commission in le campo del relationes externe pro coordinar le altere aspectos del action externe del Union. In le exercitio de iste responsabilitates intra le Commission, e exclusivemente pro iste sorta de responsabilitates, le Ministro de Affaires Exterior del Union es subjecte al proceduras que regula le functionamento del Commission, in tanto que isto es compatibile con le paragraphos 2 e 3.
ARTICULO I-29
Le Tribunal de Justitia del Union Europee
1. Le Tribunal de Justitia del Union Europee comprehende le Tribunal de Justitia, le Tribunal General e le tribunales specialisate. Illo garanti le respecto de derecto in le interpretation e application del Constitution.
Le Statos membros establi le remedios jurisdictional necessari pro garantir un jurisdiction efficiente in le sectores coperite per le Derecto del Union.
2. Le Tribunal de Justitia es componite de un judice de cata Stato membro. Illo es assistite per advocatos general.
Le Tribunal General dispone de al minus un judice per Stato membro.
Le judices e le advocatos general del Tribunal de Justitia e le judices del Tribunal General es eligite inter personas qui offere plen garantia de independentia e qui satisface le conditiones requirite in le articulos III-355 e III-356. Illes es appunctate in accordo commun per le governamentos del Statos membros pro un mandato de sex annos. Le judices e le advocatos sortiente pote esser nominate de novo.
3. Le Tribunal de Justitia del Union Europee decide in conformitate con le Parte III:
a) re le recursos presentate per un Stato membro, per un institution o per personas physic o juridic;
b) con character prejudicial, per petition de organos jurisdictional national, re le interpretation del Derecto del Union o re le validitate del actos adoptate per le institutiones;
c) in le altere casos previste per le Constitution.
CAPITULO II
ALTERE INSTITUTIONES E ORGANOS CONSULTATIVE DEL UNIONARTICULO I-30
Le Banca Central Europee
1. Le Banca Central Europee e le bancas central national forma le Systema Europee de Bancas Central. Le Banca Central Europee e le bancas central national del Statos membros cuje moneta es le euro, le quales constitue le Eurosystema, exerce le politica monetari del Union.
2. Le Systema Europee de Bancas Central es dirigite per le organos de decision del Banca Central Europee. Le objectivo principal del Systema Europee de Bancas Central es mantener le stabilitate del precios. Sin prejudicio de iste objectivo, illo presta appoio al politicas economic general del Union pro contribuer al realisation del objectivos del Union. Illo realisa tote le altere missiones de un banca central in conformitate con le Parte III e con le Statutos del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee.
3. Le Banca Central Europee es un institution. Illo ha personalitate juridic. Illo ha le unic habilitate a autorisar le emission del euro. Illo es independente in le exercitio de su competentias e in le gestion de su financias. Le institutiones, organos e organismos del Union e le governamentos del Statos membros respecta iste independentia.
4. Le Banca Central Europee adopta le mesuras necessari pro le complimento de su commissiones in conformitate con le articulos III-185 a III-191 e III-196 e con le conditiones establite in le Statutos del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee. In conformitate con le articulos mentionate, le Statos membros cuje moneta non es le euro, e anque lor bancas central, mantene lor competentias in le dominio monetari.
5. In le dominios de su competentia, on consulta le Banca Central Europee concernente cata projecto de acto del Union e anque concernente cata projecto de regulamentation al nivello national. Le Banca pote dar su aviso.
6. Le organos de decision del Banca Central Europee, lor composition e lor conditiones de functionamento es definite in le articulos III-192, III-193, III-382 e III-383 e anque in le Statutos del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee.
ARTICULO I-31
Le Tribunal de Contos
1. Le Tribunal de Contos es un institution. Illo effectua le controlo del contos del Union.
2. Le Tribunal de Contos examina le contos del totalitate del receptas e del dispensas del Union e garanti un bon gestion financiari.
3. Le Tribunal de Contos es componite de un citatano de cata Stato membro. Le membros del Tribunal exerce lor functiones con plen independentia, in interesse general del Union.
ARTICULO I-32
Organos consultative del Union
1. Le Parlamento Europee, le Consilio e le Commission Europee es assistite per un Committee del Regiones e per un Committee Economic e Social, le quales exerce functiones consultative.
2. Le Committee del Regiones es componite de representantes del collectivitates regional e local que es sia titulares de un mandato electoral in un collectivitate regional o local, sia politicamente responsabile ante un assemblea eligite.
3. Le Committee Economic e Social es componite de representantes del organisationes de empleatores, de empleatos, e del altere sectores representative del societate civil, in particular in le dominios socio-economic, civic, professional e cultural.
4. Le membros del Committee de Regiones e del Committee Economic e Social non es ligate per alcun mandato imperative. Illes exerce lor functiones con plen independentia in le interesse general del Union.
5. Le regulas relative al composition de iste Committees, al designation de lor membros, lor competentias e a lor attributiones e functionamento, es definite in le articulos III-386 a III-392.
Le regulas mentionate in le paragraphos 2 e 3, relative al character de lor composition, es revidite periodicamente per le Consilio pro tener conto del evolution economic, social e demographic in le Union. Le Consilio, per proposition del Commission, adopta decisiones europee pro iste scopo.
TITULO V
EXERCITIO DEL COMPETENTIAS DEL UNIONCAPITULO I
DISPOSITIONES COMMUNARTICULO I-33
Actos juridic del Union
1. Pro exercer le competentias del Union le institutiones utilisa le sequente instrumentos juridic, in conformitate con lo que es disponite in le Parte III: le lege europee, le lege-quadro europee, le regulamento europee, le decision europee, le recommendationes, e le avisos.
Le lege europee es un acto legislative de portata general. Illo es obligatori in tote su elementos e directemente applicabile in cata Stato membro.
Le lege-quadro europee es un acto legislative que obliga le Stato membro destinatario quanto al resultato a attinger, ma lassante al autoritates national le competentia de eliger le forma e le medios.
Le regulamento europee es un acto non-legislative de portata general que ha pro objecto le execution de actos legislative e de certe dispositiones del Constitution. Illo pote sia esser obligatori in tote su elementos e directemente applicabile in cata Stato membro, sia obligar cata Stato membro destinatario quanto al resultato a attinger, ma lassante al autoritates national le competentia de eliger le forma e le medios.
Le decision europee es un acto non-legislative obligatori in tote su elementos. Quando illo designa destinatarios, le decision es obligatori solmente pro iste destinatarios.
Le recommendationes e le avisos non ha effecto obligatori.
2. Quando un proposition de acto legislative se presenta al Parlamento Europee e al Consilio, istes se abstine de adoptar actos non previste per le procedura legislative applicabile al dominio concernite.
ARTICULO I-34
Actos legislative
1. Le leges e le leges-quadros europee, per proposition del Commission, es adoptate conjunctemente per le Parlamento Europee e le Consilio, in conformitate con le proceduras legislative special mentionate in le articulo III-396. Si iste duo institutiones non perveni a un accordo, le acto in question non es adoptate.
2. In le casos specific mentionate in le Constitution, le leges e leges-quadros europee es adoptate per le Parlamento Europee con le participation del Consilio, o per le Consilio con le participation del Parlamento Europee, secundo proceduras legislative special.
3. In le casos specific previste per le Constitution, le leges e leges-quadros europee pote esser adoptate per initiativa de un gruppo de Statos membros o del Parlamento Europee, per recommendation del Banca Central Europee, o per petition del Tribunal de Justitia del Union Europee o del Banca Europee de Investimentos.
ARTICULO I-35
Actos non-legislative
1. Le Consilio Europee adopta decisiones europee in le casos mentionate in le Constitution.
2. Le Consilio e le Commission, in particular in le casos mentionate in le articulos I-36 e I-37, assi como le Banca Central Europee in le casos specific mentionate in le Constitution, adopta regulamentos o decisiones europee.
3. Le Consilio adopta recommendationes. Le Consilio decide, per proposition del Commission, in tote le casos in le quales le Constitution dispone que le Consilio adopta actos per proposition del Commission. Le Consilio prende decision per unanimitate in le dominios pro le quales le unanimitate es requirite pro le adoption de un acto del Union. Le Commission assi como le Banca Central Europee, in le casos specific previste per le Constitution, adopta recommendationes.
ARTICULO I-36
Regulamentos europee delegate
1. Le leges e le leges-quadros europee pote delegar al Commission le poter de adoptar regulamentos europee delegate que completa o modifica certe elementos non-essential del lege o del lege-quadro.
Le leges e leges-quadros europee delimita explicitemente le objectivos, le contento, le campo de application e le duration del delegation de poter. Le regulation del elementos essential de un dominio es reservate al lege o al lege-quadro europee e, consequentemente non pote esser objecto de un delegation de poter.
2. Le leges e leges-quadros europee fixa explicitemente le conditiones al quales le delegation es subjecte, que pote esser le sequentes:
a) le Parlamento Europee o le Consilio pote decider revocar le delegation;
b) le regulamento europee delegate solmente pote entrar in vigor, si le Parlamento Europee o le Consilio non ha formulate objectiones intra le periodo fixate in le lege o lege-quadro europee.
Concernente le punctos a) e b), le Parlamento Europee decide per majoritate de su membros, e le Consilio lo face per majoritate qualificate.
ARTICULO I-37
Actos de execution
1. Le Statos membros prende tote le mesuras de Derecto interne necessari pro le execution del actos juridicamente obligatori del Union.
2. Quando conditiones uniforme de execution del actos juridicamente obligatori del Union es necessari, iste actos confere competentias de execution al Commission, o, in casos specific debitemente justificate e in le casos mentionate in le articulo I-40, al Consilio.
3. Pro le scopos de paragrapho 2, le lege europee establi previemente le regulas e principios general relative al modalitates de controlo, per le Statos membros, del exercitio del competentia de execution per le Commission.
4. Le actos de execution del Union prende le forma de regulamentos europee de execution o de decisiones europee de execution.
ARTICULO I-38
Principios commun del actos juridic del Union
1. Quando le Constitution non establi le typo de acto que on debe adoptar, le institutiones decide in cata caso, in conformitate con proceduras applicabile e con le principio de proportionalitate mentionate in le articulo I-11.
2. Le actos juridic debe esser motivate e referer al propositiones, initiativas, recommendationes, petitiones o avisos mentionate in le Constitution.
ARTICULO I-39
Publication e entrata in vigor>
1 Le leges e le leges-quadros adoptate conformemente con le procedura legislative ordinari es signate per le Presidente del Parlamento Europee e per le Presidente del Consilio.
In le altere casos, illos es signate per le Presidente del institution que los ha adoptate.
Le leges e le leges-quadros europee es publicate in le Jornal Official del Union Europee e entra in vigor al data que illos fixa o, in absentia de un data, vinti dies post lor publication.
2 Le regulamentos europee e le decisiones europee que non indica destinatarios es signate per le Presidente del institution que los ha adoptate.
Le regulamentos europee e le decisiones europee que non indica destinatarios es publicate in le Jornal Official del Union Europee e entra in vigor al data que illos fixa o, in absentia de un data, vinti dies post lor publication.
3. Le decisiones europee distincte de illos mentionate in le paragrapho 2 es notificate a lor destinatarios e ha effecto per iste notification.
CAPITULO II
DISPOSITIONES PARTICULARARTICULO I-40
Dispositiones particular relative al execution del politica exterior e de securitate commun
1. Le Union Europee exerce un politica exterior e de securitate commun basate super le disveloppamento del solidaritate politic mutual del Statos membros, super le definition de questiones presentante un interesse general e super le obtention de un grado sempre crescente de convergentia del actiones del Statos membros.
2. Le Consilio Europee determina le interesses strategic del Union e fixa le objectivos de su politica exterior e de securitate commun. Le Consilio elabora iste politica in le quadro del lineas strategic establite per le Consilio Europee e in conformitate con lo que es disponite in le Parte III.
3. Le Consilio Europee e le Consilio adopta le decisiones europee necessari.
4. Le Politica exterior e de securitate commun es executate per le Ministro de Affaires Exterior del Union e per le Statos membros utilisante le medios national e le medios del Union.
5. Le Statos membros se concerta in le sino del Consilio Europee e del Consilio re tote question de politica exterior e de securitate que presenta un interesse general, a fin de establir un approche commun. Ante interprender qualcunque action super le scena international o assumer qualcunque obligation que poterea affectar le interesses del Union, cata Stato membro consulta le altere Statos in le sino del Consilio Europee o del Consilio. Le Statos membros garanti, per le convergentia de lor actiones, que le Union pote defender su interesses e su valores super le scena international. Le Statos membros es solidari inter se.
6. In materia de politica exterior e de securitate commun, le Consilio Europee e le Consilio adopta decisiones europee per unanimitate, salvo in le casos mentionate in le Parte III. Illos decide re le initiativa de un Stato membro, re le proposition del Ministro de Affaires Exterior del Union, o re le proposition de iste Ministro con le appoio del Commission. Le leges e leges-quadros europee non se utilisa in iste materia.
7. Le Consilio Europee pote adoptar per unanimitate un decision europee que establi que le Consilio decide per majoritate qualificate in casos distincte de illos mentionate in le Parte III.
8. On consulta periodicamente le Parlamento Europee re le aspectos principal e le optiones fundamental del politica exterior e de securitate commun. Le Parlamento Europee remane informate de su evolution.
ARTICULO I-41
Dispositiones particular relative al execution del politica commun de securitate e defensa>
1. Le politica commun de securitate e defensa forma parte integrante del politica exterior e de securitate commun. Illo offere al Union un capacitate operative per medios civil e militar. Le Union pote recurrer a iste medios in missiones foras del Union que ha como objectivo garantir le mantenimento del pace, le prevention de conflictos e le reinfortiamento del securitate international, in conformitate con le principios del Charta del Nationes Unite. Le execution de iste cargas se basa super le capacitates offerite per le Statos membros.
2. Le politica commun de securitate e defensa include le definition progressive de un politica commun de defensa del Union. Isto conduce a un defensa commun, quando le Consilio Europee lo ha decidite per unanimitate. In iste caso, le Consilio Europee recommenda al Statos membros que illos adopta un decision in iste senso in conformitate con lor respective regulas constitutional.
Le politica del Union in le senso del presente articulo non affecta le character specific del politica de securitate e de defensa de certe Statos membros. Illo respecta le obligationes derivate del Tractato del Atlantico Nordic pro certe Statos membros que considera que lor defensa commun se realisa in le quadro del Organisation del Tractato del Atlantico Nordic, e illo es compatibile con le politica commun de securitate e de defensa adoptate in iste contexto.
3. Le Statos membros pone al disposition del Union, pro le execution del politica commun de securitate e de defensa, capacitates civil e militar pro contribuer al objectivos definite per le Consilio de Ministros. Le Statos membros que constitue inter se fortias multinational pote anque poner los al disposition del politica commun de securitate e de defensa.
Le Statos membros se obliga a meliorar progressivemente lor capacitates militar. On crea un Agentia in le campo del disveloppamento del capacitates de defensa, de recerca, de acquisitiones e del armamento (Agentia Europee de Defensa) pro identificar le necessitates operative, promover mesuras pro satisfacer los, contribuer a identificar e, in su caso, applicar qualcunque disposition opportun pro reinfortiar le base industrial e technologic in le sector del defensa, pro participar in le definition de un politica europee de capacitates e de armamento, e pro adjutar le Consilio in le evalutation del melioration del capacitates militar.
4. Le Consilio adopta per unanimitate, per proposition del Ministro de Affaires Exterior del Union o per proposition de un Stato membro, le decisiones europee relative al execution del politica commun de securitate e de defensa, includite decisiones relative al initio de un mission mentionate in le presente articulo. Le Ministro de Affaires Exterior del Union pote proponer recurso al medios national e al instrumentos del Union, in su caso junctemente con le Commission.
5. Le Consilio pote confider le realisation de un mission, in le quadro del Union, a un gruppo de Statos membros a fin de preservar le valores del Union e favorar su interesses. Le realisation de un tal mission es regite per le articulo III-310.
6. Le Statos membros, que compli criterios plus elevate de capacitates militar e que ha subscribite inter se obligationes plus constringente in vista del missiones le plus exigente, establi un cooperation structurate permanente in le quadro del Union. Iste cooperation es regite per lo que es disponite in le articulo III-312. Iste cooperation non affecta le dispositiones in le articulo III-309.
7. Si un Stato membro es objecto de un aggression armate in su territorio, le altere Statos membros debe prestar lo adjuta e assistentia con tote le medios que es in lor poter in conformitate con le articulo 51 del Charta del Nationes Unite. Illo non affecta le character specific del politica de securitate e de defensa de certe Statos membros.
Le obligationes e le cooperation in iste campo es conforme con le obligationes subscribite in le Organisation del Tractato del Atlantico Nordic que remane, pro le Statos membros que forma parte del Organisation, le fundamento de lor defensa collective e le organismo de execution de iste defensa collective.
8. Le Parlamento Europee es consultate regularmente re le aspectos principal e optiones fundamental del politica commun de securitate e de defensa. Le Parlamento Europee es informate re iste evolution.
ARTICULO I-42
Dispositiones particular relative al realisation del spatio de libertate, securitate e justitia>
1. Le Union constitue un spatio de libertate, securitate e justitia:
a) per mediar le adoption de leges e leges-quadros europee tendente, si necessari, a approximar le dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros in le campos mentionate in le Parte III;
b) per promover le confidentia mutual inter le autoritates competente del Statos membros, in particular super le base de recognoscimento mutual del resolutiones judiciari e extrajudiciari;
c) per mediar le cooperation operative del autoritates competente del Statos membros, includite le servicios de policia, de doana e altere servicios specialisate in le prevention e detection de infractiones penal.
2. Le Parlamentos national pote, in le quadro del spatio de libertate, securitate e justitia, participar in le mechanismos de evalutation mentionate in le articulo III-260. Le Parlamentos national es associate al controlo politic de Europol e al evalutation del activitates de Eurojust in conformitate con le articulos III-276 e III-273.
3. Le Statos membros ha le derecto de initiativa in le dominio del cooperation policiari e judiciari in materia penal, conformemente con le articulo III-264.
ARTICULO I-43
Clausula de solidaritate
1. Le Union e su Statos membros age conjunctemente in un spirito de solidaritate, si un Stato membro es le objecto de un attacco terrorista o le victima de un catastrophe natural o de origine human. Le Union mobilisa tote le instrumentos a su disposition, includite le medios militar ponite a su disposition per le Statos membros, pro:
a)
- prevenir le menacia terrorista in le territorio del Statos membros;
- proteger le institutiones democratic e le population civil de un possibile attacco terrorista;
- prestar assistentia a un Stato membro in su territorio, post petition de su autoritates politic,in le caso de un attacco terrorista;b)
- prestar assistentia a un Stato membro in su territorio, post petition de su autoritates politic,in le caso de un catastrophe natural o de origine human.2. Le modalitates de application del presente articulo es mentionate in le articulo III-329.
CAPITULO III
COOPERATION REINFORTIATEARTICULO I-44
Cooperationes reinfortiate
1. Le Statos membros que vole instaurar inter se un cooperation reinfortiate in le quadro del competentias non-exclusive del Union pote facer uso del institutiones del Union e exercer iste competentias per applicar le dispositiones pertinente del Constitution, intra le limites e secundo modalitates mentionate in le presente articulo e in le articulos III-416 a III-423.
Le cooperationes reinfortiate visa a impulsar le objectivos del Union, proteger su interesses e reinfortiar su processo de integration. Le cooperation reinfortiate intende favorar le realisation del objectivos del Union, preservar su interesses, e reinfortiar su processo de integration. Illos es aperte permanentemente a tote le Statos membros, in conformitate con le articulo III-418.
2. Le decision europee de autorisar un cooperation reinfortiate es adoptate per le Consilio como ultime recurso, quando illo ha arrivate al conclusion que le objectivos prosequite per iste cooperation non pote esser obtenite, in un periodo rationabile, per tote le Union, e con le condition que in ille cooperation participa, al minus, un tertio del Statos membros. Le Consilio decide per le procedura mentionate in le articulo III-419.
3. Tote le membros del Consilio pote participar in su deliberationes, ma in le votation participa solmente le membros del Consilio qui representa le Statos membros participante in un action reinfortiate.
Le unanimitate es constituite unicamente per le votos del representantes del Statos membros participante.
Le majoritate qualificate se defini como al minus 55% del membros del Consilio representante le Statos membros participante, que reuni como minimo 65% del population de iste Statos.
Un minoritate de blocada debe includer al minus le numero minime de membros del Consilio representante plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro; si isto non es le caso, le majoritate qualificate es considerate obtenite.
Nonobstante lo que es disponite in le paragraphos 3 e 4, quando le Consilio non prende decision per proposition del Commission o del Ministro de Affaires Exterior del Union, le majoritate qualificate requirite se defini como al minus 72% del membros del Consilio representante le Statos membros participante que reuni al minus 65% del population de iste Statos membros.
4. Le actos adoptate in le quadro de un cooperation reinfortiate liga solmente le Statos membros participante. Iste actos non es considerate como un acquesto que debe esser acceptate per le Statos candidatos al adhesion al Union.
TITULO VI
VITA DEMOCRATIC DEL UNIONARTICULO I-45
Principio de equalitate democratic
In tote su activitates le Union respecta le principio del equalitate de su citatanos qui gaude de un equal attention de su institutiones, organos e organismos.
ARTICULO I-46
Principio del democratia representative
1. Le functionamento del Union se basa super le principio del democratia representative.
2. Le citatanos es directemente representate, al nivello del Union, in le Parlamento Europee. Le Statos membros es representate in le Consilio Europee per lor chef de Stato o de Governamento, e in le Consilio per lor governamentos, que es democraticamente responsabile, sia ante lor parlamentos national, sia ante lor citatanos.
3. Tote citatano ha le derecto de participar in le vita democratic del Union. Le decisiones es prendite in le forma le plus aperte e le plus proxime al citatanos.
4. Le partitos politic al nivello europee contribue al formation del conscientia politic europee e al expression del voluntate del citatanos del Union.
ARTICULO I-47
Principio del democratia participative
1. Le institutiones del Union da al citatanos e al associationes representative, per le vias appropriate, le possibilitate de exprimer e de intercambiar publicamente lor opiniones in tote le dominios de action del Union.
2. Le institutiones mantene un dialogo aperte, transparente e regular con le associationes representative e le societate civil.
3. In vista de garantir le coherentia e le transparentia del actiones del Union, le Commission mantene ample consultationes con le partes interessate.
4. Un gruppo de al minus un million de citatanos del Union, qui debe esser citatanos de un numero significative de Statos membros, pote prender le initiativa de invitar le Commission, in le quadro de su attributiones, a submitter un proposition appropriate re questiones del quales iste citatanos considera que un acto juridic del Union es necessari pro le fines del application del Constitution. Le lege europee establi le dispositiones relative al proceduras e conditiones requirite pro le presentation de un tal initiativa citatan, includite le numero minime de Statos membros del quales debe provenir le citatanos qui lo presenta.
ARTICULO I-48
Partners social e dialogo social autonome
Le Union Europee recognosce e promove le rolo del partners social a su nivello, ponderante le diversitate del systemas national. Le Union facilita le dialogo inter illos, intra le limites de lor autonomia. Le culmine social tripartite pro le crescimento e le empleo contribue al dialogo social.
ARTICULO I-49
Le Mediator Europee
Un Mediator Europee, appunctate per le Parlamento Europee, recipe, examina e reporta le reclamationes relative a casos de mal administration in le actiones del institutiones, organos o organismos del Union sub le conditiones mentionate in le Constitution. Le Mediator europee exerce su functiones in total independentia.
ARTICULO I-50
Transparentia del labores del institutiones, organos e organismos del Union
1. A fin de promover un bon governamento e de garantir le participation del societate civil, le institutiones, organos e organismos del Union opera con le major respecto possibile al principio de apertura.
2. Le sessiones del Parlamento Europee, assi como del Consilio, es public quando illos delibera e vota re un proposition de acto legislative.
3. Cata citatano del Union, e cata persona physic o juridic residente o habente su sede statutari in un Stato membro, dispone, sub le conditiones mentionate in le Parte III, de un derecto de accesso al documentos del institutiones, organos e organismos del Union, qualcunque pote esser lor supporto.
Le lege europee fixa le principios general e limites que regula, per motivos de interesse public o private, le exercitio del derecto de accesso a tal documentos.
4. Cata institution, organo o organismo establi in su regulamento interior dispositiones specific concernente le accesso a su documentos, in conformitate con le lege europee mentionate in le paragrapho 3.
ARTICULO I-51
Protection de datos personal
1. Tote persona ha derecto al protection del datos personal que le concerne.
2. Le lege o lege-quadro europee establi le regulas relative al protection del persona physic concernente le tractamento de datos personal per le institutiones, organos e organismos del Union, assi como per le Statos membros in le exercitio del activitates comprehendite in le dominio de application del Derecto del Union, e relative al libere circulation de iste datos. Le respecto de iste regulas es submittite al controlo de autoritates independente.
ARTICULO I-52
Statuto del ecclesias e del organisationes non-confessional
1. Le Union respecta e non prejudica le statuto recognoscite in le Statos membros, in virtute del Derecto national, pro le ecclesias e le associationes o communitates religiose.
2. Le Union respecta equalmente le statuto del organisationes philosophic e non-confessional.
3. Recognoscente lor identitate e lor contribution specific, le Union mantene un dialogo aperte, transparente e regular con iste ecclesias e organisationes.
TITULO VII
FINANCIAS DEL UNIONARTICULO I-53
Principios budgetari e financiari1. Tote le receptas e le dispensas del Union debe esser le objecto de previsiones pro cata exercitio budgetari annual e esser inscribite in le budget del Union in conformitate con le Parte III.
2. Le budget debe esser equilibrate quanto a receptas e dispensas.
3. Le dispensas inscribite in le budget es autorisate pro le periodo del exercitio budgetari annual in conformitate con le lege europee mentionate in le articulo III-412.
4. Le execution de dispensas inscribite in le budget require le adoption previe de un acto juridicamente obligatori del Union que da un fundamento juridic a su action e al execution del correspondente dispensa in conformitate con le lege europee mentionate in le articulo III-412, salvo le exceptiones que iste lege establi.
5. Pro garantir le disciplina budgetari, le Union non adopta actos susceptibile de haber incidentias considerabile in le budget sin garantir que le proposition o le procedura pote esser financiate intra le limite del ressources proprie del Union e in le respecto del quadro financiari pluriannual mentionate in le articulo I-55.
6. Le budget es executate in conformitate con le principio de bon gestion financiari. Le Statos membros e le Union coopera a fin que le creditos inscribite in le budget se utilisa conformemente con iste principio.
7. Le Union e le Statos membros, in conformitate con le articulo III-415, combatte le fraude e qualcunque altere activitate illegal que affecta le interesses financiari del Union.
ARTICULO I-54
Ressources proprie del Union
1. Le Union se dota del medios necessari pro obtener su objectivos e pro finalisar su politicas.
2. Le budget del Union es financiate integremente per ressources proprie, sin prejudicio del altere receptas.
3. Un lege europee del Consilio fixa le dispositiones applicabile al systema de ressources proprie del Union. In iste contexto il es possibile establir nove categorias de ressources o supprimer un categoria existente. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee. Iste lege entra in vigor solmente post su approbation per le Statos membros in conformitate con lor respective regulas constitutional.
4. Un lege europee del Consilio fixa le dispositiones de application del systema de ressources proprie del Union a mesura que illo es mentionate in le lege europee adoptate conformemente con le paragrapho 3. Le Consilio decide post approbation del Parlamento Europee.
ARTICULO I-55
Quadro financiari pluriannual
1. Le quadro financiari pluriannual ha pro objecto garantir le evolution ordinate del dispensas del Union intra le limite de su ressources proprie. Illo fixa le amontas del limites maxime annual del creditos pro ingagiamentos per categorias de dispensas, conformemente con le articulo III-402.
2. Un lege europee del Consilio fixa le quadro financiari pluriannual. Le Consilio decide per unanimitate, post approbation del Parlamento Europee, que decide per majoritate del membros que lo compone.
3. Le budget annual del Union respecta le quadro financiari pluriannual.
4. Le Consilio Europee pote, per unanimitate, adoptar un decision europee autorisante le Consilio a decider per majoritate qualificate quando illo adopta le lege europee del Consilio mentionate in le paragrapho 2.
ARTICULO I-56
Budget del Union
Le lege europee establi le Budget annual del Union in conformitate con le articulo III-404.
TITULO VIII
LE UNION E SU VICINITATE PROXIMEARTICULO I-57
Le Union e su vicinitate proxime1. Le Union disveloppa con le Statos vicin relationes preferential, con le objectivo de establir un spatio de prosperitate e de bon vicinitate basate super le valores del Union e characterisate per relationes stricte e pacific basate super le cooperation.
2. Pro le fines del paragrapho 1, le Union pote concluder accordos specific con le paises concernite. Iste accordos pote includer derectos e obligationes reciproc e le possibilitate de realisar activitates commun. Lor application es submittite a un concertation periodic.
TITULO IX
MEMBRATO DEL UNIONARTICULO I-58
Criterios de membrato e procedura de adhesion al Union1. Le Union es aperte pro tote le Statos europee que respecta le valores mentionate in le articulo I-2 e se ingagia a promover los in commun.
2. Tote Stato europee que desira devenir membro del Union dirige su requesta al Consilio. Le Parlamento Europee e le Parlamentos national del Statos membros es informate de iste requesta. Le Consilio decide per unanimitate, post haber consultate le Commission e post approbation del Parlamento Europee que decide per majoritate del membros que lo compone. Le conditiones e le procedura del admission es establite per un accordo inter le Statos membros e le Stato candidato. Iste accordo es submittite a ratification per tote le Statos contractante, secundo lor proprie regulas constitutional respective.
ARTICULO I-59
Suspension de certe derectos del membrato del Union
1. Le Consilio, per initiativa motivate per un tertio del Statos membros, per initiativa motivate per le Parlamento Europee o per proposition del Commission, pote adoptar un decision europee constatante le existentia de un risco clar de violation grave per un Stato membro del valores mentionate in le articulo I-2. Le Consilio decide per majoritate del quatro quintos de su membros, post approbation del Parlamento Europee.
Ante de proceder a iste constatation, le Consilio audi le Stato membro in question e pote, secundo le mesme procedura, diriger recommendationes a illo.
Le Consilio verifica regularmente si le motivos que ha conducite a un tal constatation resta valide.
2. Le Consilio Europee, per initiativa de un tertio del Statos membros o per un proposition del Commission, pote adoptar un decision europee constatante le existentia de un violation grave e persistente del valores mentionate in le articulo I-2 per un Stato membro, post haber invitate iste Stato membro a presentar su observationes in le materia. Le Consilio Europee decide per unanimitate, post approbation del Parlamento Europee.
3. Quando ha essite facite le constatation mentionate in le paragrapho 2, le Consilio pote, per majoritate qualificate, adoptar un decision europee que suspende certe derectos derivate del application del Constitution al Stato membro in question, includite le derecto de voto del membro in le Consilio qui representa iste Stato. Le Consilio tene conto del possibile consequentias de un tal suspension pro le derectos e obligationes del personas physic e juridic.
In qualcunque caso, iste Stato resta ligate per le obligationes que incumbe a illo in le Constitution.
4. Le Consilio pote adoptar posteriormente, per majoritate qualificate, un decision europee que modifica o deroga le mesuras adoptate in conformitate con le paragrapho 3 como responsa a cambios in le situation, que lo ha motivate a imponer iste mesuras.
5. Pro le fines del presente articulo, le membro del Consilio Europee o del Consilio representante le Stato membro in question non participa in le votation e le Stato membro in question non es tenite in conto in le calculo del tertie parte o del quatro quintos del Statos membros mentionate in le paragraphos 1 e 2. Le abstention de membros presente o representate non impedi le adoption del decisiones europee mentionate in le paragrapho 2.
Pro le adoption de decisiones europee mentionate in le paragraphos 3 e 4, le majoritate qualificate se defini como al minus 72% del membros del Consilio que representa le Statos membros participante que reuni al minus 65% del population de iste Statos.
Quando, post un decision de suspension del derecto de voto adoptate in conformitate con le paragrapho 3, le Consilio prende decision, per majoritate qualificate, super le base de un del dispositiones del Constitution, iste majoritate qualificate se defini del mesme maniera como in le paragrapho 2 o, si le Consilio age per proposition del Commission o del Ministro de Affaires Exterior del Union, como al minus 55% del membros del Consilio que representa le Statos membros participante que reuni al minus 65% del population de iste Statos. In iste ultime caso, un minoritate de blocada debe includer al minus le numero minime de membros del Consilio que representa plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro; sin iste minoritate de blocada, le majoritate qualificate se considera obtenite.
6. Pro le fines del presente articulo, le Parlamento Europee decide per majoritate del duo tertios del votos exprimite, lo que representa le majoritate del membros que lo compone.
ARTICULO I-60
Disdicimento voluntari ex le Union
1. Tote Stato membro pote decider, in conformitate con su regulas constitutional, retirar se ex le Union.
2. Le Stato membro que decide retirar se notifica su intention al Consilio Europee. Al luce del orientationes del Consilio Europee, le Union negotia e conclude con iste Stato membro un accordo que regula le forma de su disdicimento, ponderante le quadro de su relationes futur con le Union. Iste accordo es negotiate in conformitate con le articulo III-325(3). Le Consilio lo conclude in le nomine del Union per majoritate qualificate, post approbation del Parlamento Europee.
3. Le Constitution cessa de esser applicabile al Stato membro in question ab le data de entrata in vigor del accordo de disdicimento o, si un tal data non es fixate, duo annos post le notification mentionate in le paragrapho 2, salvo si le Consilio Europee, in accordo con le Stato membro in question, decide per unanimitate prorogar iste termino.
4. Pro le fines del paragraphos 2 e 3, le membro del Consilio Europee e del Consilio que representa le Stato membro que se disdice, participa ni in le deliberationes ni in le decisiones europee del Consilio Europee o del Consilio que lo concerne.
Le majoritate qualificate se defini como al minus 72% del membros del Consilio que representa Statos membros participante que reuni al minus 65% del population de iste Statos.
5. Si le Stato membro que se ha disdicite ex le Union sollicita de novo le adhesion, su requesta es submittite al procedura mentionate in le articulo I-58.
PARTE II
CHARTA DEL DERECTOS FUNDAMENTAL DEL UNIONPREAMBULO
Le populos de Europa, creante inter se un union sempre plus stricte, ha decidite compartir un futuro pacific basate super valores commun.
Consciente de su patrimonio spiritual e moral, le Union es fundate super le valores indivisibile e universal de dignitate human, de libertate, de equalitate e de solidaritate. Le Union se basa super le principios del democratia e del Stato de Derecto. Per instituer le citatanitate del Union e per crear un spatio de libertate, de securitate e de justitia, le Union situa le persona in le centro de su activitates.
Le Union contribue al preservation e al disveloppamento de iste valores commun intra le respecto del diversitate del culturas e del traditiones del populos de Europa, e equalmente del identitate national del Statos membros e del organisation de lor poteres public al nivellos national, regional e local; le Union se effortia de promover un disveloppamento equilibrate e durabile e garanti le libere circulation de personas, de servicios, de mercantias e de capitales, assi como le libertate de establimento.
Pro iste fin il es necessari, per render los plus visibile in un Charta, reinfortiar le protection del derectos fundamental al luce del evolution del societate, del progresso social e del disveloppamentos scientific e technologic.
Le presente Charta reaffirma, respectante le competentias e missiones del Union, assi como le principio de subsidiaritate, le derectos recognoscite specialmente per le traditiones constitutional e le obligationes international commun del Statos membros, le Pacto Europee pro le Protection del Derectos Human e del Libertates Fundamental, le Chartas Social adoptate per le Union e per le Consilio Europee, assi como per le jurisprudentia del Tribunal de Justitia del Union Europee e del Tribunal Europee del Derectos Human. In iste contexto, le organos jurisdictional del Union e del Statos membros interpretara le Charta prendente debitemente in consideration le explicationes establite sub le autoritate del Praesidium del Convention que preparava le Charta e actualisate sub le responsabilitate del Praesidium del Convention Europee.
Le fruition de iste derectos comporta responsabilitates e debitos tanto con respecto al alteres como con respecto al communitate human e futur generationes.
In consequentia, le Union recognosce le derectos, le libertates e le principios mentionate in lo que seque.
TITULO I
DIGNITATEARTICULO II-61
Dignitate humanLe dignitate human es inviolabile. Illo debe esser respectate e protegite.
ARTICULO II-62
Derecto al vita
1. Tote persona ha derecto al vita.
2. Necuno pote esser condemnate al sententia de morte ni executate.
ARTICULO II-63
Derecto al integritate del persona
1. Tote persona ha derecto al integritate physic e mental.
2. In le campo del medicina e del biologia on respecta in particular:
a) le consentimento libere e informate del persona concernite, secundo le modalitates establite in le lege;
b) le prohibition del practicas eugenic, in particular le practicas que ha pro scopo le selection del personas;
c) le prohibition de facer del corpore human e su partes, como tales, un fonte de lucro;
d) le prohibition del clonation reproductive de esseres human.
ARTICULO II-64
Prohibition del tortura e del penas inhuman o degradante o del tractamentos inhuman o degradante
Necuno pote esser submittite a tortura ni a penas o tractamentos inhuman o degradante.
ARTICULO II-65
Prohibition del sclavitude e del labor fortiate
1. Necuno pote esser submittite a sclavitude o a servitude.
2. Necuno pote esser constringite a facer un labor fortiate o obligatori.
3. Le commercio de esseres human es prohibite.
TITULO II
LIBERTATESARTICULO II-66
Derecto al libertate e al securitateTote persona ha le derecto al libertate e al securitate.
ARTICULO II-67
Respecto del vita private e familial
Tote persona ha le derecto al respecto de su vita private e familial, de su domicilio e de su communicationes.
ARTICULO II-68
Protection de datos de character personal
1. Tote persona ha le derecto al protection del datos de character personal que le concerne.
2. Iste datos debe esser tractate loyalmente, pro fines concrete e super le base del consentimento del persona concernite o in virtute de un altere fundamento legitime previste per le lege. Tote persona ha le derecto a acceder al datos recolligite que le concerne e ille ha derecto a su rectification.
3. Le respecto de iste regulas es subjecte al controlo de un autoritate independente.
ARTICULO II-69
Derecto de contraher matrimonio e derecto a fundar un familia
Le derecto de maritar se e le derecto a fundar un familia es garantite secundo le leges national que regula su exercitio.
ARTICULO II-70
Libertate de pensamento, de conscientia e de religion
1. Tote persona ha le derecto al libertate de pensamento, de conscientia e de religion. Iste derecto implica le libertate de cambiar de religion o de convictiones, assi como le libertate de manifestar su religion o su convictiones individual- o collectivemente, in publico o in privato, per le culto, le inseniamento, le practicas e le observantia del ritos.
2. Le derecto al objection de conscientia es recognoscite secundo le leges national que regula su exercitio.
ARTICULO II-71
Libertate de expression e de information
1. Tote persona ha le derecto al libertate de expression. Iste derecto include le libertate de opinion e le libertate de reciper o de communicar informationes o ideas sin que il pote haber ingerentia de autoritates public e sin consideration de frontieras.
2. Le libertate de medios de communication e lor pluralismo es respectate.
ARTICULO II-72
Libertate de reunion e de association
1. Tote persona ha le derecto al libertate de reunion pacific e al libertate de association in tote le nivellos, specialmente in le dominios politic, syndical e civic, lo que implica le derecto de tote persona de fundar con altere personas syndicatos e de affiliar se a illos pro le defensa de su interesses.
2. Le partitos politic al nivello del Union contribue al expression del voluntate politic del citatanos del Union.
ARTICULO II-73
Libertate del artes e del scientias
Le artes e le recerca scientific es libere. On respecta le libertate academic.
ARTICULO II-74
Derecto al education
1. Tote persona ha le derecto al education e al accesso a formation professional e continue.
2. Iste derecto include le facultate de reciper gratuitemente le inseniamento obligatori.
3. Es respectate, secundo le leges national que regula lor exercitio, le libertate de creation de institutiones educational intra le respecto del principios democratic, assi como le derecto del parentes de garantir le education e le inseniamento de lor infantes in conformitate con lor convictiones religiose, philosophic e pedagogic.
ARTICULO II-75
Libertate professional e derecto de laborar
1. Tote persona ha le derecto de laborar e de exercer un profession liberemente eligite o acceptate.
2. Tote citatano del Union ha le libertate de cercar un empleo, de laborar, de establir se o de prestar servicios in qualcunque Stato membro.
3. Le citatanos de tertie paises, qui es autorisate a laborar in le territorio del Statos membros, ha le derecto de conditiones de labor equivalente a illos del citatanos del Union.
ARTICULO II-76
Libertate de interprisa
On recognosce le libertate de interprisa in conformitate con le Derecto del Union e con le legislationes e practicas national.
ARTICULO II-77
Derecto de proprietate
1. Tote persona ha le derecto de fruer del proprietate de su benes acquirite legalmente, de usar los, de disponer de illos e de legar los. Necuno pote esser private de su proprietate si non pro causa de interesse public, in le casos e conditiones previste per un lege e, intra un tempore rationabile, con un juste indemnisation a causa de su perdita. Le uso del benes pote esser regulate per le lege in le mesura necessari pro le interesse general.
2. Es protegite le proprietate intellectual.
ARTICULO II-78
Derecto de asylo
Es garantite le derecto de asylo intra le respecto del regulas del Convention de Genève del 28 de julio 1951 e del Protocollo del 31 de januario 1967 relative al Statuto del Refugiatos e in conformitate con le Constitution.
ARTICULO II-79
Protection in caso de transferimento, de expulsion e de extradition
1. Es prohibite le expulsiones collective.
2. Necuno pote esser transferite, expulsate o extradite a un Stato in le qual le persona curre un risco seriose de esser submittite al pena de morte, al tortura o a altere penas o tractamentos inhuman o degradante.
TITULO III
EQUALITATEARTICULO II-80
Equalitate ante le legeTote le personas es equal ante le lege.
ARTICULO II-81
Non-discrimination
1. Es prohibite tote discrimination fundate in particular super le sexo, le racia, le color, le origines ethnic o social, le characteristicas genetic, le lingua, le religion o le convictiones, le opiniones politic o de qualcunque altere typo, le appertinentia a un minoritate national, le fortuna, le nascentia, un handicap, le etate o le orientation sexual.
2. In le dominio de application del Constitution e sin prejudicio de su dispositiones particular, tote discrimination exercite pro rationes del nationalitate es prohibite.
ARTICULO II-82
Diversitate cultural, religiose e linguistic
Le Union respecta le diversitate cultural, religiose e linguistic.
ARTICULO II-83
Equalitate inter feminas e viros
Le equalitate inter feminas e viros debe esser garantite in tote le dominios, includite super le terreno del empleo, del labor e del remuneration. Le principio de legalitate non impedi le mantenimento o le adoption de mesuras que da avantages specific in favor del sexo sub-representate.
ARTICULO II-84
Derectos del infante
1. Le infantes ha le derecto del protection e del curas necessari pro lor benesser. Illes pote exprimer lor opinion liberemente. Isto es a prender in consideration pro le subjectos que les concerne, in function de lor etate e de lor maturitate.
2. In tote le actos relative al infantes, sia illo exequite per autoritates public o per institutiones private, le interesse superior del infante constitue un consideration primordial.
3. Tote infante ha le derecto de mantener regularmente relationes personal e contactos directe con su patre e con su matre, salvo si illo es contrari a su interesse.
ARTICULO II-85
Derectos del personas de etate avantiate
Le Union recognosce e respecta le derecto del personas de etate avantiate de haber un vita digne e independente e de participar in le vita social e cultural.
ARTICULO II-86
Integration del personas handicapate
Le Union recognosce e respecta le derecto del personas handicapate de beneficiar de mesuras que garanti lor autonomia, lor integration social e professional e lor participation in le vita del communitate.
TITULO IV
SOLIDARITATEARTICULO II-87
Derecto al information e al consultation del laboratores in le interprisaOn debe garantir al laboratores o a lor representantes, al nivellos appropriate, un information e un consultation con sufficiente anticipation in le casos e conditiones mentionate in le Derecto del Union e in le legislationes e practicas national.
ARTICULO II-88
Derectos de negotiation e de actiones collective
Le laboratores e le empleatores, o lor organisationes respective, in conformitate con le Derecto del Union e con le legislationes e practicas national, ha le derecto a negotiar e concluder conventiones collective, al nivellos appropriate, e de recurrer, in caso de conflicto de interesses, a actiones collective pro le defensa de lor interesses, includite le exopero.
ARTICULO II-89
Derecto de accesso al servicios de placiamento
Tote persona ha le derecto a acceder a un servicio gratuite de placiamento.
ARTICULO II-90
Protection in caso de dimission injustificate
Tote laborator ha le derecto a un protection in caso de dimission injustificate, conformemente con le Derecto del Union e al legislationes e practicas national.
ARTICULO II-91
Conditiones de labor juste e equitabile
1. Tote laborator ha le derecto a laborar sub conditiones que respecta su sanitate, su securitate e su dignitate.
2. Tote laborator ha le derecto al limitation del duration maxime del labor e a periodos de reposo quotidian e septimanal, assi como a un periodo de vacationes annual pagate.
ARTICULO II-92
Prohibition del labor infantil e protection del juvenes in le labor
Le labor infantil es prohibite. Le etate minime de admission al labor non pote esser inferior al etate in le qual cessa le periodo de scholaritate obligatori, sin prejudicio del dispositiones plus favorabile pro le juvenes e salvo exceptiones limitate.
Le juvenes admittite pro laborar debe disponer de conditiones de labor adaptate a lor etate e esser protegite contra le exploitation economic o contra qualcunque labor que pote esser prejudicial pro lor securitate, lor sanitate, lor disveloppamento physic, moral o social o que pote poner in periculo lor education.
ARTICULO II-93
Vita familial e vita professional
1. Le protection del familia es garantite super le planos juridic, economic e social.
2. Con le fin de poter conciliar vita familial e vita professional, tote persona ha le derecto a esser protegite contra qualcunque dimission pro un causa relationate con le maternitate, assi como le derecto a un permission pagate pro maternitate e a un permission prenatal causate del nascentia o del adoption de un infante.
ARTICULO II-94
Securitate social e adjuta social
1. Le Union recognosce e respecta le derecto de accesso al prestationes de securitate social e al servicios social que garanti un protection in casos como le maternitate, le maladia, le accidentes del labor, le dependentia o le vetulessa, assi como in caso de perdita de empleo, secundo le modalitates establite per le Derecto del Union e le legislationes e practicas national.
2. Tote persona qui reside e se displacia legalmente intra le Union ha le derecto al prestationes de securitate social e al avantages social conforme con le Derecto del Union e con le legislationes e practicas national.
3. Con le fin de combatter le exclusion social e le povressa, le Union recognosce e respecta le derecto a un adjuta social e a un adjuta al habitation pro garantir un existentia digne a totes qui non dispone de ressources sufficiente, secundo le modalitates establite per le Derecto del Union e le legislationes e practicas national.
ARTICULO II-95
Protection del sanitate
Tote persona ha le derecto a acceder al prevention sanitari e de profitar del attention medical al conditiones establite per le legislationes e practicas national. Un alte nivello de protection del sanitate human es garantite, quando se defini e executa tote le politicas e actiones del Union.
ARTICULO II-96
Accesso al servicios de interesse economic general
Le Union recognosce e respecta le accesso al servicios de interesse economic general, tal que le legislationes e practicas national dispone, in conformitate con le Constitution, con le fin de promover le cohesion social e territorial del Union.
ARTICULO II-97
Protection del ambiente
Le politicas del Union integra e garanti, conformemente con le principio de disveloppamento durabile, un alte nivello de protection del ambiente e le melioration de su qualitate.
ARTICULO II-98
Protection del consumitores
Le politicas del Union garanti un alte nivello de protection del consumitores in le Union.
TITULO V
CITATANITATEARTICULO II-99
Derecto de voto e de eligibilitate in le electiones al Parlamento Europee1. Tote citatano del Union ha le derecto de voto e de eligibilitate in le electiones al Parlamento Europee in le Stato membro in le qual ille reside, al mesme conditiones como le citatanos de iste Stato.
2. Le deputatos del Parlamento Europee es eligite per suffragio universal directe, libere e secrete.
ARTICULO II-100
Derecto de voto e de eligibilitate in le electiones municipal
Tote citatano del Union ha le derecto de voto e de eligibilitate in le electiones municipal del Stato membro in que ille reside, al mesme conditiones como le citatanos de iste Stato.
ARTICULO II-101
Derecto a un bon administration
1. Tote persona ha le derecto a vider que le institutiones, organos e organismos del Union tracta su affaires impartial- e justemente e intra un periodo rationabile.
2. Iste derecto include in particular:
a) le derecto de tote persona a esser audite ante que un mesura individual que le affectarea disfavorabilemente, es prendite contra ille;
b) le derecto de tote persona a acceder al dossier que le concerne, intra le respecto del interesses legitime del confidentialitate e del secreto professional e commercial;
c) le obligation pro le administration de motivar su decisiones.
3. Tote persona ha le derecto al reparation per le Union del damnos causate per su institutiones o per su agentes in le exercitio de lor functiones, in conformitate con le principios general commun del Derectos del Statos membros.
4. Tote persona pote diriger se al institutiones del Union in un del linguas del Constitution e debe reciper un responsa in iste mesme lingua.
ARTICULO II-102
Derecto de accesso al documentos
Tote citatano del Union assi como tote persona physic o juridic residente o habente su sede statutari in un Stato membro ha un derecto de accesso al documentos del institutiones, organos e organismos del Union, qualcunque pote esser lor supporto.
ARTICULO II-103
Le Mediator Europee
Tote citatano del Union assi como tote persona physic o juridic residente o habente su sede statutari in un Stato membro ha le derecto de submitter al Mediator Europee le casos de mal administration in le action del institutiones, organos o organismos del Union, con exclusion del Tribunal de Justitia Europee in le exercitio de su functiones jurisdictional.
ARTICULO II-104
Derecto de petition
Tote citatano del Union assi como tote persona physic o juridic residente o habente su sede statutari in un Stato membro ha le derecto de Petition ante le Parlamento Europee.
ARTICULO II-105
Libertate de circulation e de residentia
1. Tote citatano del Union ha le derecto de circular e resider liberemente in le territorio del Statos membros.
2. Conformemente con le Constitution on pote conceder libertate de circulation e de residentia al citatanos de tertie paises residente legalmente in le territorio de un Stato membro.
ARTICULO II-106
Protection diplomatic e consular
Tote citatano del Union ha le derecto, in le territorio de un tertie pais in le qual non es representate le Stato membro del qual ille es citatano, al protection del autoritates diplomatic e consular de tote Stato membro, al mesme conditiones como le citatanos de iste Stato.
TITULO VI
JUSTITIAARTICULO II-107
Derecto al recurso judicial effective e a un tribunal impartialTote persona, cuje derectos e libertates garantite per le Derecto del Union ha essite violate, ha le derecto a un recurso effective ante un tribunal in respecto al conditiones establite in le presente articulo. Tote persona ha le derecto que su causa debe esser audite equitabile- e publicamente e intra un periodo rationabile per un tribunal independente e impartial, establite previemente per le lege. Tote persona ha le possibilitate de facer se consiliar, defender e representar. On presta assistentia juridic gratuite a personas qui non dispone de ressources sufficiente si isto es necessari pro garantir le effectivitate del accesso al justitia.
ARTICULO II-108
Presumption de innocentia e derectos del defensa
1. Tote accusato es presumite innocente usque su culpabilitate ha essite legalmente establite.
2. Es garantite a tote accusato le respecto del derectos de defensa.
ARTICULO II-109
Principios de legalitate e de proportionalitate del delictos e del penas
1. Necuno pote esser condemnate pro un action o un omission que, in le momento in le qual illo ha essite committite, non constitueva un infraction secundo le Derecto national o le Derecto international. Equalmente, non pote esser imponite un pena plus grave que le pena applicate in le momento in le qual le infraction ha essite committite. Si, posteriormente a iste infraction, le lege impone un pena plus legier, iste lege debe esser applicate.
2. Le presente articulo non impedi le judicio e le punition de un persona culpabile de un action o de un omission que, in le momento in le qual illo ha essite committite, esseva criminal secundo le principios general recognoscite per le insimul del nationes.
3. Le intensitate del penas non debe esser disproportionate in relation con le infraction.
ARTICULO II-110
Derecto a non esser judicate o condemnate penalmente duo vices pro un mesme delicto
Necuno pote esser accusate o condemnate penalmente pro un infraction pro le qual ille ha jam essite absolvite o condemnate in le Union per un sententia penal definitive conformemente con le lege.
TITULO VII
DISPOSITIONES GENERAL APPLICABILE AL INTERPRETATION E APPLICATION DEL CHARTAARTICULO II-111
Campo de application1. Le dispositiones del presente Charta es dirigite al institutiones, organos e organismos del Union, respectante le principio de subsidiaritate, assi como al Statos membros unicamente quando illos applica le Derecto del Union. Consequentemente, illos respecta le derectos, observa le principios e promove lor application, conformemente con lor respective competentias e intra le limites del competentias que on attribue al Union in le altere partes del Constitution.
2. Le presente Charta non amplia le campo de application del Derecto del Union ultra le competentias del Union, ni crea alcun competentia o carga nove pro le Union, ni modifica le competentias e cargas definite in le altere partes del Constitution.
ARTICULO II-112
Campo de application e interpretation del derectos e principios
1. Tote limitation del exercitio del derectos e libertates recognoscite per le presente Charta debe esser establite per le lege e respectar le contento essential de iste derectos e libertates. Limitationes pote esser introducite, respectante le principio de proportionalitate, solmente quando illos es necessari e responde effectivemente a objectivos de interesses general recognoscite per le Union o al necessitate de protection del derectos e libertates de alteres.
2. Le derectos recognoscite per le presente Charta, que es mentionate in altere partes del Constitution, se exerce al conditiones e intra le limites determinate in iste partes.
3. In le mesura que le presente Charta contine derectos que corresponde al derectos garantite per le Convention Europee pro le Protection del Derectos Human e del Libertates Fundamental, lor senso e lor campo de application es equal a illos que confere iste Convention. Iste disposition non impedi que le Derectos del Union concede un protection plus extense.
4. In le mesura que le presente Charta recognosce derectos fundamental resultante del traditiones constitutional commun del Statos membros, iste derectos debe esser interpretate in harmonia con iste traditiones.
5. Le dispositiones del presente Charta que contine principios pote esser effectuate per actos legislative e executive adoptate per le institutiones, organos e organismos del Union, e per actos del Statos membros quando illos applica le Derecto del Union, in le exercitio de lor competentias respective. Lor invocation ante le judice es admittite solmente pro le interpretation e le controlo del legalitate de tal actos.
6. Le legislation e le practicas national debe esser prendite plenmente in consideration como specificate in le presente Charta.
7. Le explicationes elaborate pro guidar le interpretation del Charta del derectos fundamental es debitemente considerate per le jurisdictiones del Union e del Statos membros.
ARTICULO II-113
Nivello de protection
Necun disposition del presente Charta pote esser interpretate como limitative o ledente le derectos human e libertates fundamental recognoscite, in lor respective campo de application, per le Derecto del Union, le Derecto international e le conventiones international del quales es parte le Union o tote le Statos membros, e in particular le Convention Europee pro le Protection del Derectos del Homine e del Libertates Fundamental, assi como per le constitutiones del Statos membros.
ARTICULO II-114
Prohibition del abuso de derecto
Necun disposition del presente Charta pote esser interpretate como implicante un derecto qualcunque de dedicar se a un activitate o de realisar un acto tendente al destruction del derectos o libertates recognoscite in le presente Charta o a limitationes plus ample de iste derectos e libertates que mentionate in le presente Charta.
PARTE III
POLITICAS E FUNCTIONAMENTO DEL UNION
TITULO I
DISPOSITIONES DE APPLICATION GENERALARTICULO III-115
Le Union velia le coherentia inter le differente politicas e actiones mentionate in le presente Parte, considerante le insimul de su objectivos e conformante se al principio de attribution de competentias.
ARTICULO III-116
In tote le actiones mentionate in le presente Parte, le Union cerca a eliminar le inequalitates inter femina e viro e a promover lor equalitate.
ARTICULO III-117
In le definition e execution del politicas e actiones mentionate in le presente Parte, le Union considera le exigentias ligate al promotion de un nivello elevate de empleo, al garantia de un protection social adequate, al lucta contra le exclusion social e a un nivello elevate de education, de formation e de protection del sanitate human.
ARTICULO III-118
In le definition e execution del politicas e actiones mentionate in le presente Parte, le Union tenta luctar contra tote discrimination fundate super le sexo, le racia o le origine ethnic, le religion o le convictiones, un handicap, le etate o le orientation sexual.
ARTICULO III-119
Le exigentias del protection del ambiente debe esser integrate in le definition e in le realisation del politicas e actiones mentionate in le presente Parte, in particular a fin de promover un disveloppamento durabile.
ARTICULO III-120
Le exigentias del protection del consumitores es considerate in le definition e le realisation de altere politicas e actiones del Union.
ARTICULO III-121
Quando le Union e le Statos membros defini e executa le politica del Union in le dominios del agricultura, del pisca, del transportos, del mercato interior, del recerca e disveloppamento technologic, e del spatio, illos considera plenmente le exigentias del benesser del animales como esseres sensibile, e simultaneemente respecta le dispositiones legislative e administrative e le usages del Statos membros, in particular le ritos religiose, le traditiones cultural e le patrimonios regional.
ARTICULO III-122
Sin prejudicio del articulos I-5, III-116, III-167 e III-238, e viste le loco que occupa le servicios economic general, como servicios al quales in le Union totes attribue un grande valor, assi como le rolo que illos joca in le promotion del cohesion social e territorial del Union, le Union e su Statos membros, conformemente con lor competentias respective e in le campo de application del Constitution, velia que iste servicios functiona super le principios e sub le conditiones, economic e financiari in particular, que los permitte complir lor cargas. Iste principios e conditiones es definite per leges europee, sin prejudicio del competentias del Statos membros, intra le respecto del Constitution pro